Przejdź do treści Przejdź do panelu bocznego Przejdź do stopki
Miejsce: Ameryka Środkowa  GwatemalaRok podróży: 2023~7 min czytania

Po tygodniu w Belize przyjechaliśmy 20 grudnia 2023 roku do Gwatemali – z Belize City wykupionym wcześniej shuttle busem prosto do Flores. Następnego dnia, jeszcze przed świtem, ruszyliśmy do Tikál – starożytnego miasta Majów ukrytego w dżungli na północy kraju. Powstanie pierwszych budynków szacuje się na ok. 300 rok p.n.e. (pierwsze ślady osadnictwa są jeszcze starsze – z VII wieku p.n.e.), a dziś Tikál jest jednym z najważniejszych i największych stanowisk archeologicznych Majów, wpisanym na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Na jego terenie leży m.in. 6 świątyń, 5 placów, 6 kompleksów i 3 akropole – a wokół rośnie bogata dżungla pełna zwierząt. Gwatemala ma mniej ruin niż Meksyk, ale Tikál to zdecydowanie najbardziej imponujący kompleks, jaki widzieliśmy.

Interaktywny Spis Treści

  1. Flores – miasteczko na wyspie
  2. Dojazd o świcie i bilety
  3. Dżungla i zwierzęta
  4. Wielki Plac – Świątynia Jaguara i akropole
  5. Na szczytach piramid
  6. Informacje praktyczne

Flores – miasteczko na wyspie

Naszą bazą wypadową była Isla de Flores – niewielka wyspa na jeziorze Petén Itzá, połączona groblą ze stałym lądem, z kolorowymi domami tuż nad wodą. To stąd o świcie odjeżdżają transfery do Tikál, więc to najwygodniejsze miejsce na nocleg przed zwiedzaniem ruin.

Wyspa ma długą historię. Stało tu Nojpetén – stolica Majów Itzá i ostatnie niepodległe królestwo Majów. Hiszpanie pod wodzą Martína de Ursúi zdobyli je dopiero w 1697 roku, ponad 170 lat po upadku stolicy Azteków. Obecną nazwę miasto nosi od 1831 roku, na cześć Cirila Floresa – jednego z pierwszych przywódców niepodległej Gwatemali. Dziś Flores jest stolicą departamentu Petén; ma brukowane uliczki i kolorowe domy, a na jeziorze wokół wyspy leży kilka mniejszych wysepek.

Wróć do spisu treści


Dojazd o świcie i bilety

Tikál leży ok. 65 km drogą od Flores. Wykupiliśmy transfer w firmie Mayan World: odjazd z wyspy o 4:30, powrót o 14:00. Dzięki temu byliśmy przy kasach biletowych jeszcze przed ich otwarciem, ok. 6:00. Kompleks jest duży, a odległości między poszczególnymi częściami miasta dość spore – zwiedzaliśmy ponad 5 godzin i gdyby nie autobus powrotny o określonej porze, chętnie zostalibyśmy dłużej, choć prawie wszystko udało nam się zobaczyć.

Przy kasach wisi cennik. W grudniu 2023 roku cudzoziemcy płacili 150 Q za wstęp, 30 Q za muzea, 50 Q za kemping, po 100 Q za wycieczkę o wschodzie lub o zachodzie słońca i 50 Q za ruiny Uaxactún; Gwatemalczycy płacą kilka razy mniej. Park jest otwarty codziennie od 6:00 do 18:00. Tablica obok przypomina, że Tikál jest parkiem narodowym od 1955 roku, a w 1979 roku jako pierwsze miejsce na świecie trafił na listę UNESCO jako dziedzictwo mieszane – kulturowe i przyrodnicze.

Wróć do spisu treści


Dżungla i zwierzęta

Ruiny leżą w środku dżungli, a wczesny poranek to najlepsza pora, żeby spotkać dzikie zwierzęta. Na ścieżkach i kamieniach kręciły się ostronosy, widzieliśmy też ptaki i małpki. Szczęściarze zobaczą tu również tukany, quetzale, a może nawet ślady jaguara.

Między świątyniami idzie się leśnymi ścieżkami, więc po drodze można przyjrzeć się z bliska także roślinom i owadom.

Przy drodze od wejścia rosną potężne ceiby. Ceiba jest od 1955 roku narodowym drzewem Gwatemali, a dla Majów była drzewem świętym, łączącym niebo, ziemię i świat podziemny. Jednymi z pierwszych ruin przy tej drodze są bliźniacze piramidy Kompleksu Q, zbudowanego w 771 roku za władcy Yax Nuun Ayiina II na zakończenie kolejnego k’atunu – blisko 20-⁠letniego cyklu kalendarza Majów. Przed odrestaurowaną wschodnią piramidą stoi rząd gładkich stel z okrągłymi ołtarzami.

Wróć do spisu treści


Wielki Plac – Świątynia Jaguara i akropole

Najbardziej znaną i rozpoznawalną budowlą Tikál jest Świątynia Wielkiego Jaguara stojąca przy Wielkim Placu. Naprzeciwko niej wznosi się Świątynia Masek, a po bokach placu – akropole z dziesiątkami mniejszych świątyń, platform i schodów.

Akropol Północny to plątanina budowli dobudowywanych przez stulecia jedna na drugiej. Wśród kamieni zachowały się m.in. wielkie maski z płaskorzeźbami.

Akropol Centralny i Pałac Rowków

Na południe od Wielkiego Placu ciągnie się Akropol Centralny – zespół pałaców, w których mieszkała rodzina królewska i urzędowali dostojnicy. Ma sześć dziedzińców i graniczy z największym zbiornikiem wody w mieście. Jednym z najbardziej znanych budynków jest Pałac Malera z ok. 800 roku – nazwany na cześć austriackiego badacza Teoberta Malera, który w latach 1904–1905 mieszkał w nim podczas prac w Tikál. Między murami pałaców biegną wąskie przejścia, zza których widać Świątynię Wielkiego Jaguara.

Kawałek dalej na południowy wschód leży Grupa G z Pałacem Rowków (Palacio de las Acanaladuras). Nazwę zawdzięcza pionowym, żłobionym panelom na murach wokół wewnętrznego dziedzińca. Był to budynek mieszkalny z wieloma sypialniami z murowanymi łóżkami. Do środka wchodzi się wąskim tunelem, który prowadzi prosto na dziedziniec ze szczątkami wielkiej stiukowej maski bóstwa ziemi.

Wróć do spisu treści


Na szczytach piramid

Ciekawostką jest to, że na niektóre piramidy można wejść – nie po starożytnych stopniach, ale po drewnianych schodach zbudowanych tuż obok. Z góry roztacza się piękna panorama na dżunglę Petén, z której gdzieniegdzie wystają szczyty innych świątyń.

Najwyższa w Tikál jest Świątynia IV – według tablicy u jej podnóża ma 64,6 m. Zbudowano ją ok. 741 roku dla władcy Yik’in Chan K’awiila; w środku znaleziono rzeźbione drewniane nadproże, upamiętniające jego zwycięstwo nad miastem El Perú-Waka’. Większa część piramidy wciąż jest porośnięta lasem – od dołu widać tylko wierzchołek ponad drzewami. Po drewnianych schodach wchodzi się na taras pod grzebieniem dachowym, a widok stąd na szczyty świątyń ponad dżunglą trafił do „Gwiezdnych wojen” z 1977 roku jako baza rebeliantów na księżycu Yavin 4.

Na zachód od Wielkiego Placu leży Mundo Perdido („Zaginiony Świat”) – kompleks 38 budowli na ok. 6 ha, którego początki sięgają czasów przed naszą erą. Główna budowla, Wielka Piramida, ma ponad 30 m wysokości i schody ze wszystkich czterech stron; służyła do obserwacji gwiazd i cyklu słonecznego. Obok stoi 22-⁠metrowa świątynia w stylu talud-tablero – z pochyłymi ścianami i prostokątnymi panelami nad nimi, typowymi dla Teotihuacán w środkowym Meksyku, z którym Tikál handlował.

Z Flores pojechaliśmy na południe, do Semuc Champey.

Wróć do spisu treści


Informacje praktyczne

  • Transfer z Flores do Tikál – firma Mayan World, 100 GTQ (ok. 50 zł) w obie strony; odjazd z wyspy Flores o 4:30, powrót o 14:00 (grudzień 2023).
  • Bilety – zwykły bilet wstępu kosztował 150 GTQ (ok. 75 zł); za dodatkowe 100 GTQ (ok. 50 zł) można dokupić bilet na wschód lub zachód słońca.
  • Ile czasu? Na zwiedzanie warto przeznaczyć co najmniej 5 godzin – my zobaczyliśmy prawie wszystko, ale bez pośpiechu przydałoby się więcej.
  • Pora – im wcześniej, tym lepiej: rano jest dużo większa szansa na spotkanie zwierząt.
  • Ceny w Gwatemali – było drożej, niż się spodziewaliśmy (drożej niż w Polsce czy Meksyku), ale wciąż taniej niż w Belize. Publiczne busy są tanie, shuttle busy w znośnej cenie, a jedzenie w restauracjach dobre i w rozsądnych cenach.
  • El Mirador – największa odkryta piramida Majów nie stoi ani w Tikál, ani w Chichén Itzá, tylko w El Mirador, na północ od Tikál, blisko granicy z Meksykiem. Dojście trwa dwa dni pieszo w jedną stronę przez półdziki teren – przez goniące terminy nawet tego nie rozważaliśmy.
Miniatura filmu: Tikál – starożytne miasto Majów w dżungli na północy Gwatemali + Isla de Flores6:47
Film: Tikál – starożytne miasto Majów w dżungli na północy Gwatemali + Isla de Flores

Wróć do spisu treści


Galeria zdjęć

Spodobał Ci się artykuł?

Zostań ze mną w podróży – obserwuj mnie tam, gdzie lubisz najbardziej.

Zostaw komentarz

Udostępnij ten wpis

XWhatsApp