Berlin nie ma tylu pałaców co sąsiedni Poczdam, ale kilka z nich warto zobaczyć – zwłaszcza że część stoi w dużych parkach albo nad wodą. W tym wpisie zebrałem pałace i zamki, w których byłem, mieszkając w Berlinie: Pałac Charlottenburg, Cytadelę Spandau, Pałac Glienicke, Wyspę Pawią z białym zameczkiem i pawiami, Pałac Schönhausen w Pankow oraz Zamek Köpenick z muzeum rzemiosła artystycznego.
Interaktywny Spis Treści
- Pałac Charlottenburg
- Cytadela i stare miasto Spandau
- Pałac Glienicke
- Wyspa Pawia (Pfaueninsel)
- Pałac Schönhausen i Bürgerpark Pankow
- Zamek Köpenick i stare miasto
- Informacje praktyczne
Pałac Charlottenburg
Pałac Charlottenburg to największy pałac w Berlinie. Zaczęto go budować w 1695 roku jako niewielką letnią rezydencję elektorowej Zofii Szarloty, a po jej śmierci pałac i całą okolicę nazwano jej imieniem. Później rozbudowywali go kolejni królowie pruscy. Byłem tu w lipcu 2019 roku. Od ulicy wchodzi się przez bramę z rzeźbami szermierzy na dziedziniec przed główną fasadą z kopułą.
Za pałacem ciągnie się duży park – najpierw barokowy ogród z trawnikami i fontanną, a dalej park w stylu angielskim. Wstęp do parku jest bezpłatny, płaci się tylko za zwiedzanie wnętrz. W parku stoi też Mauzoleum, w którym pochowano m.in. królową Luizę.
Po drodze z centrum, w parku Tiergarten, stoi jeszcze Pałac Bellevue – klasycystyczny pałac z końca XVIII wieku, dziś oficjalna siedziba prezydenta Niemiec. Zwykle można go obejrzeć tylko z zewnątrz.
Cytadela i stare miasto Spandau
Tego samego dnia pojechałem jeszcze do Cytadeli Spandau na zachodzie Berlina. To renesansowa twierdza zbudowana w latach 1559–1594 na planie gwiazdy, otoczona fosą. W środku stoi Wieża Juliusza (Juliusturm) z XIII wieku – uważana za najstarszą budowlę Berlina. Po wojnie z Francją w latach 1870–1871 trzymano w niej skarb wojenny Rzeszy. Dziś w cytadeli działają muzea i odbywają się koncerty.
Kilkanaście minut spacerem od cytadeli leży stare miasto Spandau, które do 1920 roku było osobnym miastem. Byłem tu na początku grudnia 2020 roku. W centrum stoi gotycki kościół św. Mikołaja z ceglaną wieżą, a wokół rynku i w bocznych uliczkach zachowały się domy z muru pruskiego i kolorowe kamienice.
Pałac Glienicke
Pałac Glienicke stoi na samym skraju Berlina, przy moście Glienicker Brücke prowadzącym do Poczdamu. W 1824 roku majątek kupił książę Karol Pruski, a Karl Friedrich Schinkel przebudował dawny dwór na pałac w stylu włoskiej willi. Park wokół niego zaprojektował Peter Joseph Lenné. Pałac i park należą do tego samego wpisu na listę UNESCO co Wyspa Pawia i pałace Poczdamu. Byłem tu w lipcu 2021 roku, w słoneczny dzień.
W parku warto zobaczyć Fontannę Lwów ze złoconymi lwami, kasyno z pergolami nad Hawelą i okrągłą altanę z kolumnadą przy samej drodze, z której widać most Glienicker Brücke. Na dziedzińcu klasztornym zebrano fragmenty dawnych budowli, m.in. z Włoch.
Z Glienicke tego samego dnia poszedłem dalej przez wzgórze Moritzberg do parku Babelsberg w Poczdamie – tę trasę opisałem we wpisie Poczdam i Wannsee.
Wyspa Pawia (Pfaueninsel)
Wyspa Pawia (Pfaueninsel) leży na rzece Haweli, na samym południowo-zachodnim skraju Berlina, niedaleko Wannsee. Na wyspę nie prowadzi żaden most – dopływa się tam małym promem, który kursuje co kilka minut. Byłem tu we wrześniu 2020 roku, w słoneczną sobotę.
Wyspę kupił w 1793 roku król Fryderyk Wilhelm II i zbudował na niej biały zameczek dla swojej kochanki, Wilhelminy Enke. Budynek celowo wygląda jak ruina średniowiecznego zamku – dwie wieże łączy żeliwny mostek. W podobnym stylu zbudowano Meierei, czyli dawną mleczarnię, która przypomina ruiny gotyckiego klasztoru. W 1821 roku park na wyspie zaprojektował Peter Joseph Lenné. Cała wyspa jest wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO razem z pałacami i parkami Poczdamu.
Na wyspie stoi też neogotycki Kavaliershaus z wysoką wieżą i niewielka Świątynia Luizy z kolumnami.
Nazwa wyspy nie jest przypadkowa – swobodnie chodzą po niej pawie. Spotkałem je w kilku miejscach: na trawnikach, przy ścieżkach i w zaroślach. Część ptaków mieszka też w wolierze.
We wrześniu w ogrodach kwitły jeszcze róże i dalie. Są tu palmy w donicach, tunel z pergoli porośniętej zielenią i kamienny basen ze złotymi rybkami.
Pałac Schönhausen i Bürgerpark Pankow
Pałac Schönhausen w dzielnicy Pankow jest mniejszy i mniej znany, ale ma ciekawą historię. Przez kilkadziesiąt lat mieszkała w nim królowa Elżbieta Krystyna, żona Fryderyka Wielkiego. Po II wojnie światowej był siedzibą prezydenta NRD Wilhelma Piecka, a później rządowym domem gościnnym NRD. Na przełomie 1989 i 1990 roku obradował tu Okrągły Stół NRD. Byłem tu pod koniec sierpnia 2021 roku.
Pałac otacza park, a przed wejściem stoi jeden z kolorowych berlińskich niedźwiedzi (Buddy Bär). Kilka minut spacerem dalej leży Bürgerpark Pankow z ogrodem różanym i białym pawilonem.
Zamek Köpenick i stare miasto
Zamek Köpenick stoi na wyspie u zbiegu Szprewy i Dahme, na południowym wschodzie Berlina. Obecny barokowy budynek powstał pod koniec XVII wieku. Najpierw obejrzałem go z zewnątrz w sierpniu 2021 roku, a w marcu 2023 roku wróciłem, żeby zwiedzić wnętrza.
W zamku mieści się część Muzeum Rzemiosła Artystycznego (Kunstgewerbemuseum) – meble, porcelana i srebra od renesansu po rokoko. Najładniejsze są sale ze sztukateriami, pokoje wyłożone intarsjowaną boazerią i ogromny kredens ze srebrną zastawą. W jednej z sal zamku w 1730 roku odbył się sąd wojenny nad następcą tronu – późniejszym Fryderykiem Wielkim – i jego przyjacielem Hansem Hermannem von Kattem po nieudanej ucieczce.
Po zwiedzaniu warto przejść się po starym Köpenick. Najważniejszym budynkiem jest ceglany ratusz. To tu w 1906 roku szewc Wilhelm Voigt, przebrany za kapitana, przejął dowodzenie nad żołnierzami, zajął ratusz i zabrał kasę miejską. Historia „kapitana z Köpenick” stała się w Niemczech bardzo znana.
Informacje praktyczne
- Za darmo: parki przy Pałacu Charlottenburg i Pałacu Schönhausen oraz Bürgerpark Pankow. Płatne jest zwiedzanie wnętrz pałaców, wejście do Cytadeli Spandau i Zamku Köpenick oraz prom na Wyspę Pawią.
- Wyspa Pawia: na wyspę nie wolno wprowadzać psów ani rowerów i nie wolno na niej palić. Dojazd S-Bahnem do stacji Wannsee, a stamtąd autobusem 218 do przystani promu. Przy łące w środku wyspy działa kiosk z jedzeniem.
- Jak połączyć: Charlottenburg i Spandau łatwo zobaczyć jednego dnia, a Pałac Glienicke i Wyspę Pawią – razem z Wannsee. Schönhausen i Bürgerpark leżą obok siebie w Pankow.
- Godziny otwarcia: wiele pałaców jest nieczynnych w poniedziałki, a część zimą ogranicza godziny otwarcia – przed wizytą warto sprawdzić je na stronach muzeów.
- Więcej Berlina: resztę miasta opisałem we wpisach Berlin: co zobaczyć, Berlin: muzea i Zielony Berlin.
Galeria zdjęć
