
Ekwador zaczęliśmy od Quito i dziesięciu dni na Galápagos, a potem przeszliśmy trzydniowy trekking Quilotoa Loop. Stamtąd mieliśmy jechać prosto do Cuenca, na południe kraju, ale polecono nam jeszcze Baños de Agua Santa – miejsce, które w Ekwadorze uchodzi za obowiązkowy punkt programu. Plan mieliśmy napięty, więc wpadliśmy tam tylko na jeden nocleg, a całe zwiedzanie zmieściliśmy w jednym dniu, 10 czerwca 2024 roku. Starczyło czasu akurat na dwie najbardziej znane atrakcje w okolicy: huśtawki La Casa del Árbol i wodospad Pailón del Diablo.
W nocy pojechaliśmy autobusem do Cuenca – i właśnie w nim nas okradziono, o czym jest oddzielny wpis: Okradzeni w nocnym autobusie w Ekwadorze. Tutaj skupiam się na tym, co udało nam się zobaczyć: na Baños, huśtawkach nad doliną, wodospadzie i na mieście Cuenca.
Interaktywny Spis Treści
- Baños de Agua Santa – miasteczko sportów ekstremalnych
- La Casa del Árbol – huśtawki nad doliną
- Wodospad Pailón del Diablo – szlak na dół, most i grota
- Cuenca – spacer po zabytkowym centrum
- Informacje praktyczne
Baños de Agua Santa – miasteczko sportów ekstremalnych
Baños jest dla Ekwadoru tym, czym San Gil dla Kolumbii – miasteczkiem sportów ekstremalnych. Leży w dolinie, nad którą wznoszą się strome, zielone zbocza, a centrum jest niewielkie: plac z kamienną wieżą zegarową, palmy i bazylika z ciemnego kamienia.
Pełna nazwa miasta – Baños de Agua Santa, czyli „Kąpiele Świętej Wody” – nawiązuje do gorących źródeł i Matki Bożej od Świętej Wody. Neogotycką bazylikę Matki Bożej Różańcowej z Agua Santa zaczęto budować w 1904 roku, a w październiku odbywają się tu uroczystości ku czci patronki. U stóp wodospadu Cabellera de la Virgen działają baseny termalne Termas de la Virgen – siarczanowa woda ma u źródła ok. 54°C, a w basenach do 42°C. Wieczorem bazylika jest podświetlona.
Na sporty ekstremalne nie mieliśmy czasu. Najbardziej znanymi atrakcjami okolicy i tak są huśtawki La Casa del Árbol i wodospad Pailón del Diablo – oba miejsca leżą mniej więcej pół godziny drogi od Baños. Rano pojechaliśmy na huśtawki, a po południu nad wodospad.
La Casa del Árbol – huśtawki nad doliną
La Casa del Árbol to drewniany domek na drzewie z huśtawką zawieszoną nad stromym zboczem i widokiem na góry. Z Baños jeżdżą tu autobusy, kilka razy dziennie – bilet kosztuje 1 dolar, wejście – też 1 dolar. Kto nie chce spędzić tu pół dnia, musi dopasować się do rozkładu: przyjechaliśmy po 11:30, a o 13:00 był już autobus powrotny.
Nad Baños wznosi się czynny wulkan Tungurahua (5023 m n.p.m.), nazywany tu „Mama Tungurahua”. Jego erupcje trwały z przerwami od 1999 do 2016 roku. W październiku 1999 roku ewakuowano całe miasto, a w styczniu 2000 roku mieszkańcy wrócili na własną rękę, przełamując kordon wojska. Po ewakuacji Carlos Sánchez zbudował na zboczu Runtún domek na drzewie, z którego obserwował wulkan – to właśnie La Casa del Árbol, a jego huśtawkę nazwano „huśtawką na końcu świata” (columpio del fin del mundo).
Do dyspozycji jest kilka różnych huśtawek, a do tego zjazd na małej tyrolce, zaledwie kawałek nad ziemią. Tego dnia doliny wokół zasnuwały chmury, więc na części zdjęć huśtamy się prosto w mgłę.

W okolicy jest też mnóstwo platform widokowych, przygotowanych specjalnie pod zdjęcia i panoramy – na przykład ozdobne siedzisko między dwiema wielkimi figurami kolibrów.
Wodospad Pailón del Diablo – szlak na dół, most i grota
Wodospad El Pailón del Diablo jest w miejscowości Río Verde, a bus z Baños kosztuje 0,75 dolara. Na miejscu do wyboru są dwie drogi: krótsza – na platformę widokową nad wodospadem – i dłuższa, którą schodzi się na dno wąwozu, żeby zobaczyć wodospad od dołu. Wejście na szlaki kosztuje po 3 dolary.
Wodospad tworzy rzeka o tej samej nazwie co miejscowość – Río Verde – tuż przed ujściem do Pastazy, a woda spada tu z wysokości ok. 80 m. Nazwa („Diabelski Kocioł”) pochodzi od skały przypominającej twarz diabła i od kipiącej u dołu wody. Río Verde leży kilkanaście kilometrów od Baños, przy Ruta de las Cascadas – 61-kilometrowej drodze do Puyo wzdłuż kanionu Pastazy. Po drodze są też m.in. wodospady Agoyán i Manto de la Novia, a wiele osób przejeżdża tę trasę na wypożyczonym rowerze.
Wybraliśmy dłuższy wariant. Ścieżka prowadzi w dół zalesionego wąwozu, a po drodze przechodzi się po wiszącym moście.

Na dole czekają kamienne schody i balkoniki przyklejone do skały tuż obok wodospadu. Woda spada na nie bezpośrednio, a pył wodny moczy wszystko dookoła – właśnie tu zalał się główny telefon Patrycji.

Na koniec przeszliśmy przez niską i wąską grotę, w której trzeba się trochę nagimnastykować.
Czy było warto? Wodospad jest ładny, a zejście na dół robi wrażenie, ale naszym zdaniem nie na tyle, żeby specjalnie po to zajeżdżać do Baños.
Cuenca – spacer po zabytkowym centrum
Cuenca to piękne miasto na południu Ekwadoru, a większość jego atrakcji mieści się w zabytkowym centrum. W zasadzie wystarczy chodzić uliczkami, żeby poczuć klimat miasta. Nad czerwonymi dachami górują niebieskie kopuły Nowej Katedry.


Cuenca została założona w 1557 roku, a jej historyczne centrum jest od 1999 roku na liście UNESCO. Nową Katedrę zaczęto budować w 1885 roku według projektu Juana Bautisty Stiehlego, a konsekrowano ją dopiero w 1967 roku. Glazurowane biało-niebieskie płytki na jej kopułach sprowadzono z Czechosłowacji.
Po drodze mijaliśmy kolejne kościoły i stare kamienice, a na placach – uliczne wózki z jedzeniem i słodyczami.

Przy samej katedrze trafiliśmy na stragany z kwiatami, a kilka ulic dalej – na pamiątki, kapelusze i ubrania. Mieliśmy pojechać jeszcze do Parku Narodowego Cajas, ale ostatecznie się nie udało. Park leży ok. 30 km na zachód od Cuenca, na wysokości od ok. 3100 do ponad 4400 m n.p.m. To andyjski páramo – wysokogórskie trawiaste pustkowie z ponad dwustoma jeziorami polodowcowymi (najbardziej znane to Laguna Toreadora przy głównej drodze) i lasami drzew polylepis, zwanych tu quinual. Prowadzą przez niego szlaki o różnej długości, a dojechać można zwykłym autobusem jadącym z Cuenca na wybrzeże. W Cuenca zostaliśmy do 14 czerwca, kiedy nocnym autobusem ruszyliśmy do Peru.

Na straganach widać mnóstwo kapeluszy panama. Mimo nazwy wyplata się je w Ekwadorze, z włókien rośliny paja toquilla, a Cuenca od XIX wieku jest centrum ich wykańczania i eksportu. Nazwa wzięła się stąd, że sprzedawano je przez Panamę – nosili je m.in. robotnicy przy budowie Kanału Panamskiego. Tradycyjne tkanie tych kapeluszy jest od 2012 roku na liście niematerialnego dziedzictwa UNESCO. W jednym ze sklepów z odzieżą przymierzałem z kolei ponczo.
Dzień przed wyjazdem, 13 czerwca, poszliśmy do Muzeum Pumapungo. W sali etnograficznej dioramy pokazują stroje, muzykę i święta ludów Ekwadoru – m.in. muzyków grających na marimbie i tancerzy w wysokich pióropuszach. Są tu też tsantsy, czyli zasuszone głowy przygotowywane dawniej przez lud Szuarów. Za muzeum leży park archeologiczny z ruinami inkaskiego Pumapungo, a większość muzeów w Cuenca nie pobiera opłat.
Informacje praktyczne
Najważniejsze informacje w skrócie (stan na czerwiec 2024):
- Ile czasu: jeden dzień i jeden nocleg wystarczyły nam na La Casa del Árbol i Pailón del Diablo. Na sporty ekstremalne, z których słynie Baños, trzeba zaplanować więcej czasu.
- La Casa del Árbol: autobus z Baños kilka razy dziennie – 1 dolar, wejście – 1 dolar. Przy przyjeździe po 11:30 powrót był o 13:00.
- Pailón del Diablo: bus z Baños do Río Verde – 0,75 dolara, wejście na szlaki – po 3 dolary. Krótsza droga prowadzi na platformę nad wodospadem, dłuższa – na dół, przez wiszący most, balkoniki i grotę.
- Co zabrać nad wodospad: kurtkę przeciwdeszczową i wodoszczelne etui na telefon – na dole wszystko moknie.
- Dalsza droga: z Baños do Cuenca jechaliśmy nocnym autobusem, a z Cuenca do Peru – również nocnym. Zamiast planowanych 12 godzin jazda trwała ponad 14.
- Stan na 2026 rok: Muzeum Pumapungo w Cuenca jest czynne wt.–pt. w godz. 8:00–17:00, w weekendy i święta 10:00–16:00, a w poniedziałki zamknięte. Aktualnych cenników La Casa del Árbol i tras nad Pailón del Diablo nie ma na oficjalnych stronach – w ostatnich latach bilety kosztowały od 1 do 5 USD.

































