
Kanion Sumidero (Cañón del Sumidero) w stanie Chiapas był do tego momentu naszej podróży atrakcją, która w Meksyku podobała nam się najbardziej – i do dziś polecamy go jako jedno z najfajniejszych miejsc w kraju. Tego nie da się opisać słowami, trzeba zobaczyć. 3 listopada 2023 roku, mieszkając w San Cristóbal de las Casas, pojechaliśmy tu na jednodniową wycieczkę: najpierw trzy punkty widokowe nad kanionem, potem dwugodzinny rejs motorówką między klifami wysokimi nawet na 1200 metrów, a na koniec kolonialne miasteczko Chiapa de Corzo.
Interaktywny Spis Treści
- Punkty widokowe nad kanionem
- Rejs motorówką przez kanion
- Krokodyle i przyroda kanionu
- Chiapa de Corzo i michelada
- Informacje praktyczne
Punkty widokowe nad kanionem
Wycieczka zaczęła się od strony miasta Tuxtla Gutiérrez – od trzech punktów widokowych (miradores) na krawędzi kanionu. Z góry najlepiej widać, jak głęboko rzeka wcięła się w skały. Na własną rękę pewnie byśmy je pominęli, ale warto zobaczyć kanion i z góry, i z dołu – to zupełnie inne perspektywy.

Od 8 grudnia 1980 roku kanion jest parkiem narodowym o powierzchni prawie 22 tys. hektarów. Wzdłuż jego krawędzi, od strony Tuxtla Gutiérrez, prowadzi droga z pięcioma punktami widokowymi: La Ceiba, La Coyota, El Roblar, El Tepehuaje i Los Chiapa. Ostatni z nich leży ok. 1000 metrów nad rzeką. Nazwę wziął od ludu Chiapa, który osiedlił się nad brzegami rzeki Grijalva – jak głosi tablica, w języku nahuatl tepet-chiapan oznacza „tych, którzy mieszkają na wzgórzu nad wodą w dole”. Od tego ludu pochodzi też nazwa stanu Chiapas, w którego herbie widnieje kanion.
Z kanionem wiąże się też tragiczna historia z czasów hiszpańskiego podboju: według kronikarza konkwistadorów Bernala Díaza del Castillo Indianie Chiapa, nie mogąc pokonać najeźdźców, woleli zginąć, rzucając się ze skały Tepetchía, niż się poddać.
Rejs motorówką przez kanion
Na przystani w Osumacinta przesiedliśmy się do motorówki. Rejs trwa około dwóch godzin i prowadzi rzeką od zapory elektrowni wodnej Manuel Moreno Torres (Chicoasén) do Chiapa de Corzo – można też płynąć w odwrotną stronę. Przez większość drogi płynie się wzdłuż pionowych klifów wysokich nawet na 1200 metrów.

Zaporę Chicoasén (oficjalnie Manuel Moreno Torres) zbudowano w latach 1974–1980. Ma 261 metrów wysokości, a jej elektrownia o mocy ok. 2400 MW jest największą elektrownią wodną w Meksyku. Należy do państwowej spółki energetycznej CFE (Comisión Federal de Electricidad) – jej wielki napis widać na wzgórzu przy zaporze.
Płynęliśmy szybko, więc co chwilę oblewała nas woda – przy temperaturze ok. 30°C i sporej dawce słońca nikomu to nie przeszkadzało, to była miła odmiana po chłodnym San Cristóbal. Gdy przewodnik miał coś do opowiedzenia albo mijaliśmy ciekawe miejsce, łódź zwalniała.


Najbardziej robi wrażenie środkowa część kanionu, gdzie ściany zbliżają się do siebie, a rzeka płynie wąską gardzielą między nimi. Słońce czasem świeciło pod niekorzystnym kątem do zdjęć, ale na żywo widoki są niesamowite.

Część zboczy porastają mchy, paprocie i gęsta roślinność, wyrastająca wprost ze skalnych ścian.

Najbardziej znaną z porośniętych mchem formacji jest Árbol de Navidad („choinka”) – stożek z martwicy wapiennej, który uformowała jedna z sezonowych kaskad spływających po ścianach kanionu. W porze deszczowej woda spływa po jego „gałęziach”, a mchu jest najwięcej.
Po drodze mija się też grotę Cueva de Colores, której ściany zabarwiły na różowo i pomarańczowo minerały wypłukiwane przez wodę. W środku stoi ołtarzyk Matki Boskiej z Guadalupe.


Cały rejs – od punktów widokowych po Chiapa de Corzo – pokazuje film:
6:51Krokodyle i przyroda kanionu
Kanion jest parkiem narodowym (Parque Nacional Cañón del Sumidero) i domem wielu zwierząt – żyją tu m.in. krokodyle, jaguarundi, ocelot i czubacze. Podczas rejsu można podziwiać zarówno ukształtowanie terenu, jak i przyrodę. Nam udało się wypatrzyć dwa krokodyle – jednego małego i jednego dużego, oba prawie całe zanurzone w wodzie. Były to pierwsze krokodyle, jakie widziałem na wolności – z lekkim niedosytem, bo słabo było je widać.

Poza krokodylami w parku żyją m.in. małpy czepiaki, mrówkojady i kajmany, a z ptaków – czaple, pelikany, sokoły, a czasem nawet harpia. Ptaki najłatwiej wypatrzyć przy brzegu: na kamieniach siedziało całe stado sępników czarnych (zopilotes), a na zwalonym pniu stała czapla.
Chiapa de Corzo i michelada
Rejs kończy się w Chiapa de Corzo – kolonialnym miasteczku nad rzeką, które ma status Pueblo Mágico („magicznej wioski”). Mieliśmy tu niecałe dwie godziny. Większość grupy poszła do restauracji, a my na krótki spacer: jest tu ładny plac Plaza de Armas Ángel Albino Corzo, kościół Santo Domingo de Guzmán i mnóstwo knajpek nad wodą.

Chiapa de Corzo założył 1 marca 1528 roku konkwistador Diego de Mazariegos jako Villa Real de Chiapa – było to pierwsze hiszpańskie miasto na terenie dzisiejszego stanu Chiapas. Na placu stoi La Pila – ceglana fontanna w stylu mudéjar z 1562 roku, którą mieszkańcy nazywają „La Corona” (korona). Kościół Santo Domingo de Guzmán zbudowano w 1554 roku, a człon „de Corzo” dodano do nazwy miasta w 1881 roku – na cześć generała Corzo (Ángel Albino Corzo), nazywanego Benemérito del Sureste, czyli „zasłużonym dla Południowego Wschodu”.
Najważniejszym świętem miasta jest Fiesta Grande, obchodzona w dniach 4–23 stycznia ku czci św. Antoniego Opata, Pana z Esquipulas i przede wszystkim św. Sebastiana. Tańczą wtedy parachicos – tancerze w rzeźbionych drewnianych maskach i nakryciach głowy, z serapami, haftowanymi chustami i kolorowymi wstążkami, grzechoczący marakasami. Od 2010 roku tradycja ta jest na liście niematerialnego dziedzictwa UNESCO.
W jednej z nich pierwszy raz spróbowaliśmy michelady – napoju z piwa, soku z limonki, różnych sosów, przypraw i papryczek chili (wariantów jest wiele; my mieliśmy podobno wersję z mango i tamaryndowcem, choć tych dodatków nie bardzo czuliśmy). Litr kosztował 150 MXN (ok. 35 zł), a smak tak nam nie podpasował, że na dłuższy czas zniechęcił nas do kolejnych prób.

Następnego dnia z tym samym biurem pojechaliśmy nad kaskady El Chiflón i jeziora Montebello.
Informacje praktyczne
- Wycieczka zorganizowana czy na własną rękę? – Meksyk zwiedzaliśmy samodzielnie, ale tu po raz pierwszy wybraliśmy wycieczkę zorganizowaną (w ciągu 65 dni w Meksyku były tylko dwie takie), bo wyszło taniej, a przede wszystkim szybciej. Zapłaciliśmy 450 MXN (ok. 104 zł) od osoby, a same wejścia kosztowałyby 343 MXN – rejs motorówką 285 MXN i punkty widokowe 58 MXN – do tego dojazd, ok. 2 godzin w każdą stronę.
- Organizator – pojechaliśmy z biurem Explorando Chiapas, z którym współpracował nasz hostel w San Cristóbal; u konkurencji ta sama wycieczka kosztowała 500 MXN (ceny z listopada 2023).
- Czas – cała wycieczka z San Cristóbal trwa ok. 8 godzin i ok. 200 km. Według nas czas był rozplanowany optymalnie i niczego byśmy nie zmienili.
- Co zabrać – w kanionie jest dużo cieplej niż w San Cristóbal (u nas ok. 30°C), więc przydadzą się nakrycie głowy i krem z filtrem; na motorówce regularnie chlapie woda.
- Ceny w 2026 roku – rejs łodzią kosztuje 460 MXN dla turystów zagranicznych (400 MXN dla Meksykanów), a do tego dochodzi opłata za wstęp do parku narodowego pobierana przez CONANP – 125 MXN od osoby dziennie. Park jest otwarty w godz. 8–17.
























