Przejdź do treści Przejdź do panelu bocznego Przejdź do stopki
Miejsce: Europa  PolskaRok podróży: 2017~7 min czytania

Piramida na Mazurach? Tak – w małej wsi Rapa, niedaleko granicy z obwodem królewieckim, stoi prawdziwa piramida: rodzinny grobowiec pruskiego rodu von Fahrenheidów. Naczytałem się o niej w internecie i jako sceptyk, a zarazem entuzjasta, postanowiłem zobaczyć ją na własne oczy. Pod koniec czerwca 2017 roku (28–29 czerwca) wybraliśmy się tam z Michałem na dwudniową wycieczkę rowerową. Planowaliśmy zobaczyć tylko piramidę, ale po drodze trafiliśmy jeszcze na kaplicę grobową z mumiami i opuszczony dworek – a do tego na zalane drogi i ulewę. W dwa dni przejechaliśmy ok. 112 km.

Interaktywny Spis Treści

  1. Pociągiem do Giżycka i na rowery
  2. Kaplica grobowa w Zakałczu – „grobowiec Steinertów”
  3. Piramida w Rapie
  4. Noc pod namiotem
  5. Opuszczony dworek w drodze do Węgorzewa
  6. Węgorzewo i ulewa na koniec
  7. Informacje praktyczne

Pociągiem do Giżycka i na rowery

Zdecydowaliśmy, że czasowo najkorzystniej będzie podjechać z rowerami pociągiem z Olsztyna do Giżycka i stamtąd ruszyć na wschód. Drogi były przeróżne – od świetnych asfaltów, przez ścieżki szlaku rowerowego Green Velo, po polne drogi i kałuże w lasach, przez które czasem trzeba było przejechać „wpław”.

Jedyne, czego żałujemy, to przeoczona polowa kwatera Heinricha Himmlera (Hochwald) w lasach koło Pozezdrza – przejeżdżaliśmy zaledwie kilometr od niej.

Kwaterę Hochwald zbudowała w lesie pod Pozezdrzem Organizacja Todt – ta sama, która wzniosła Wilczy Szaniec i kwaterę OKH w Mamerkach. Heinrich Himmler korzystał z niej od czerwca 1941 do listopada 1944 roku, a na bocznicy obok stał jego specjalny pociąg. Stało tu kilka schronów typu „B” o ścianach i stropach grubości ok. 2 m; ten, z którego korzystał Himmler, w latach 1943–1944 obudowano dodatkową betonową skorupą o wymiarach 21,4 × 19,3 m. W styczniu 1945 roku Niemcy wysadzili obiekty – najlepiej zachował się właśnie bunkier Himmlera.

Wróć do spisu treści


Kaplica grobowa w Zakałczu – „grobowiec Steinertów”

Pierwszą niespodzianką była niewielka kaplica grobowa z kryptą w Zakałczu Wielkim (gmina Banie Mazurskie), stojąca samotnie wśród pól. Drogowskaz nazywa ją kaplicą grobową Steinertów – od rodu, do którego należał tutejszy majątek. W krypcie leżą zmumifikowane szczątki. Historia miejsca nie jest jednak do końca wyjaśniona: nowsze badania sugerują, że mogą to być szczątki rodziny Barków, która kupiła majątek w 1917 roku, a sama kaplica powstała raczej w latach 20. XX wieku niż – jak dotąd sądzono – w połowie XIX wieku.

Pod Baniami Mazurskimi stoi tablica obszaru ptasiego Natura 2000 „Lasy Skaliskie” (PLB280011). Jednym z gatunków, które się tu chroni, jest orlik krzykliwy – poluje na otwartych terenach, dlatego Nadleśnictwo Czerwony Dwór zleca koszenie łąk, żeby nie zarastały krzakami i lasem. To samo nadleśnictwo opiekuje się piramidą w Rapie.

Wróć do spisu treści


Piramida w Rapie

Główny cel wycieczki – Piramida w Rapie – stoi w lesie na skraju wsi. To grobowiec rodu von Fahrenheidów, wzniesiony na początku XIX wieku (najczęściej podaje się 1811 rok). Pomysłodawcą był baron Friedrich von Fahrenheid, zafascynowany modną wówczas egiptologią. Piramida ma ok. 15,9 m wysokości, a jej ściany są nachylone pod kątem bardzo zbliżonym do Wielkiej Piramidy w Gizie. Według przekazów spoczęła w niej m.in. mała córka barona, zmarła w 1811 roku.

Wokół piramidy narosło wiele legend: ciała złożone w grobowcu miały nie ulegać rozkładowi, co przypisywano „mocy” piramidalnego kształtu, a miejsce przyciąga poszukiwaczy niezwykłych energii. Po wojnie grobowiec został splądrowany. Do środka można zajrzeć – przy wejściu stoi tablica, że zwiedza się na własną odpowiedzialność.

W 2015 roku piramidę zbadali archeolodzy z Uniwersytetu Warszawskiego – zrobili m.in. skan 3D i zinwentaryzowali wnętrze. Według ich ustaleń pochowano tu siedem osób: pięcioro dorosłych i dwoje dzieci, a część szczątków uległa mumifikacji. Pomiary elektrooporowe wykluczyły, że pod piramidą jest piwnica. Według nowszych badań budowla mogła powstać już w latach 1792–1795, z inicjatywy barona Johanna Friedricha Wilhelma von Fahrenheida (1747–1834), a jej kształt badacze łączą raczej z masonerią niż z modą na Egipt.

Pod piramidą byliśmy i za dnia, i po zmroku – przy latarce wyglądała naprawdę tajemniczo.

Według historyków Fahrenheidowie byli spokrewnieni z gdańską rodziną Fahrenheitów, z której pochodził Daniel Gabriel Fahrenheit (ur. 1686 w Gdańsku) – wynalazca termometru rtęciowego i twórca skali temperatury z 1725 roku. Grobowiec plądrowali carscy żołnierze w latach 1914–1915, a potem czerwonoarmiści w 1945 roku. W listopadzie 2018 roku Nadleśnictwo Czerwony Dwór zakończyło prawie czteromiesięczny remont za 890 tys. zł z Funduszu Leśnego, który miał przywrócić piramidzie pierwotny wygląd – nasze zdjęcia są sprzed tego remontu.

Z wycieczki zmontowałem film, w którym oprócz nagrań są też historia i mapki odwiedzonych miejsc (kaplica od 1:17, piramida od 4:06, opuszczony dworek od 8:37):

Miniatura filmu: Piramida w Rapie i grobowiec Steinertów – wycieczka rowerowa (czerwiec 2017)13:28
Film: Piramida w Rapie i grobowiec Steinertów – wycieczka rowerowa (czerwiec 2017)

Wróć do spisu treści


Noc pod namiotem

Noc spędziliśmy pod namiotem, a rano – po szybkim śniadaniu i spakowaniu sakw – ruszyliśmy dalej, w stronę Węgorzewa.

Szlak Green Velo budowano do końca 2015 roku. W warmińsko-mazurskim liczy ok. 420 km, a wzdłuż całej trasy zaplanowano ok. 230 miejsc obsługi rowerzystów (MOR) – z wiatami, ławkami, stojakami na rowery, koszami i tablicami informacyjnymi. Budowa kosztowała ponad 270 mln zł, w większości z funduszy Unii Europejskiej.

Wróć do spisu treści


Opuszczony dworek w drodze do Węgorzewa

W drodze do Węgorzewa natknęliśmy się na opuszczony dworek – żółtą, zarastającą budowlę z zawalonymi stropami i odpadającym tynkiem. Był to dla mnie taki wstęp do kolejnego rodzaju podróży, które później pokochałem – eksploracji opuszczonych miejsc (urbexu). Pamiętajcie, że takie budynki bywają w złym stanie i są czyjąś własnością.

Wróć do spisu treści


Węgorzewo i ulewa na koniec

Do Węgorzewa dojechaliśmy częściowo drogami wzdłuż jezior. Tam złapała nas ulewa – przez nią do Olsztyna wróciliśmy ostatecznie kilka godzin później, niż planowaliśmy. Nie obyło się bez przygód i spotkań z ciekawymi ludźmi, ale tak właśnie wyglądają najlepsze wycieczki rowerowe.

Węgorzewo (niem. Angerburg) leży nad jeziorem Mamry, z którego wypływa tu rzeka Węgorapa. Krzyżacy postawili tu zamek w 1398 roku, a prawa miejskie miasto odzyskało w 1571 roku. Tablica przy wjeździe wymienia przystań żeglugi pasażerskiej, kościół św. Piotra i Pawła (zbudowany w latach 1605–1611) i Muzeum Kultury Ludowej – jego archeolog Jerzy Łapo zajmował się też datowaniem piramidy w Rapie.

Zaledwie dwa dni po powrocie z Rapy, 1 lipca 2017, wyruszyliśmy z Michałem w kolejną podróż – przez Bieszczady na Ukrainę (całą wyprawę podsumowałem we wpisie Ukraina 2017 w pigułce).

Wróć do spisu treści


Informacje praktyczne

  • Dojazd – do Giżycka dojedziecie pociągiem z rowerem (m.in. z Olsztyna i Białegostoku); stamtąd do Rapy jest kilkadziesiąt kilometrów, częściowo szlakami rowerowymi. Piramida leży w gminie Banie Mazurskie, w powiecie gołdapskim.
  • Green Velo – najdłuższy szlak rowerowy w Polsce (ponad 2000 km przez pięć województw ściany wschodniej) przebiega przez Mazury, więc łatwo zaplanować trasę oznakowanymi drogami.
  • Wstęp – piramida stoi w lesie, a w 2017 roku dostęp był wolny; wnętrze zwiedza się na własną odpowiedzialność.
  • Nawierzchnia – przygotujcie się na drogi gruntowe i kałuże, zwłaszcza po deszczu; przyda się rower trekkingowy lub górski i sakwy zamiast plecaka.
  • Pogoda – na Mazurach latem burze przychodzą szybko; warto mieć kurtkę przeciwdeszczową i plan na przeczekanie ulewy.
  • Odległość od Green Velo – według strony szlaku piramida leży ok. 8,6 km od jego głównej trasy.

Wróć do spisu treści


Galeria zdjęć

Spodobał Ci się artykuł?

Zostań ze mną w podróży – obserwuj mnie tam, gdzie lubisz najbardziej.

Zostaw komentarz

Udostępnij ten wpis

XWhatsApp