City West, czyli okolice Kurfürstendamm i Breitscheidplatz w Charlottenburgu, było w czasach podziału miasta centrum Berlina Zachodniego. Tu były najważniejsze sklepy, hotele i kina, bo historyczne centrum z Unter den Linden i Alexanderplatz leżało po wschodniej stronie muru. W tym wpisie zebrałem miejsca z zachodniej części Berlina, które fotografowałem w latach 2019–2024: plac Wittenbergplatz z zabytkowym pawilonem metra, Tauentzienstraße, Kościół Pamięci, okolice zoo, Ku’damm w świątecznych lampkach i secesyjny dworzec Mexikoplatz w Zehlendorfie.
Interaktywny Spis Treści
- Wittenbergplatz – pawilon metra i tablica „Orte des Schreckens”
- Tauentzienstraße – różowe rury i rzeźba „Berlin”
- Breitscheidplatz i Kościół Pamięci
- Bikini Berlin, Brama Słoni i Zoo Palast
- Kurfürstendamm w świątecznych światłach
- Mexikoplatz – secesyjny dworzec w Zehlendorfie
- Informacje praktyczne
Wittenbergplatz – pawilon metra i tablica „Orte des Schreckens”
Wittenbergplatz leży na wschodnim końcu City West, przy domu towarowym KaDeWe (Kaufhaus des Westens), otwartym w 1907 roku. Na środku placu stoi pawilon stacji metra z kolumnami, trójkątnym szczytem i złotymi napisami „Untergrund Bahn” i „Bahnhof Wittenbergplatz”. Stację otwarto w 1902 roku, a obecny budynek wejściowy postawiono w latach 1911–1913 według projektu Alfreda Grenandera. Dziś zatrzymują się tu trzy linie metra: U1, U2 i U3.
Byłem tu w słoneczne popołudnie 16 października 2022 roku. Z wnętrza pawilonu przez otwarte drzwi widać Tauentzienstraße. Przy wyjściu z metra stoi tablica „Orte des Schreckens, die wir niemals vergessen dürfen” („Miejsca grozy, których nigdy nie wolno nam zapomnieć”). Wypisano na niej nazwy obozów koncentracyjnych i miejsc zagłady, m.in. Auschwitz, Stutthof, Majdanek i Treblinkę, a na dwóch nowszych tabliczkach na dole – Trostenez i Flossenbürg.
Wieczorem pawilon jest podświetlony od środka – tak wyglądał w sierpniu 2022 roku.
W październiku 2022 roku na trawniku obok pawilonu stał rząd kolorowych Buddy Bärów – figur niedźwiedzi z uniesionymi łapami, które od 2001 roku ustawia się w całym Berlinie (niedźwiedź jest w herbie miasta). Kilka kroków dalej jest fontanna z rzeźbami leżących postaci.
Inne miejsca pamięci – Topografię Terroru, Pomnik Pomordowanych Żydów Europy czy Bernauer Straße – zebrałem we wpisie Berlin: miejsca pamięci.
Tauentzienstraße – różowe rury i rzeźba „Berlin”
Z Wittenbergplatz do Breitscheidplatz prowadzi Tauentzienstraße – szeroka ulica handlowa z pasem zieleni pośrodku. Nad nią biegną różowe rury. Takimi rurociągami odprowadza się w Berlinie wodę gruntową z wykopów na budowach – miasto stoi na piaszczystym, podmokłym gruncie, więc widać je w wielu miejscach. Na końcu ulicy widać ruinę wieży Kościoła Pamięci.
Na pasie zieleni stoi stalowa rzeźba „Berlin” autorstwa Brigitte i Martina Matschinsky-Denninghoffów, ustawiona w 1987 roku na 750-lecie miasta. Wygięte rury tworzą dwa splecione, ale niedomknięte ogniwa łańcucha – rzeźba symbolizowała podzielony wtedy Berlin. Przez nią widać Kościół Pamięci. Zdjęcie jest z sierpnia 2022 roku.
Przy centrum handlowym Europa-Center, tuż przed Breitscheidplatz, stoi jeszcze jeden Buddy Bär – błękitny „Else-Bär” ze złotą Wiktorią z Kolumny Zwycięstwa na brzuchu (berlińczycy nazywają ją „Goldelse”). Według tabliczki pomalował go Jürgen Wölke. Zdjęcie zrobiłem w nocy, w lipcu 2019 roku.
Breitscheidplatz i Kościół Pamięci
Na Breitscheidplatz stoi symbol zachodniego Berlina – Kościół Pamięci Cesarza Wilhelma (Kaiser-Wilhelm-Gedächtniskirche). Zbudowano go w latach 1891–1895, a w listopadzie 1943 roku zniszczyło go bombardowanie. Ruinę wieży zostawiono jako pomnik: z pierwotnych 113 metrów zostało ok. 71. Obok w latach 1959–1963 postawiono według projektu Egona Eiermanna nowy kościół i dzwonnicę o ścianach z niebieskich szklanych płytek. Za kościołem widać Europa-Center z gwiazdą Mercedesa na dachu – tak wyglądało to w maju 2019 roku.
W ruinie starej wieży jest hala pamięci ze złotymi mozaikami na sklepieniu. W grudniu 2024 roku były tam też wystawione duże archiwalne zdjęcia kościoła sprzed zniszczenia, z wysoką, spiczastą wieżą. Mozaiki i niebieskie wnętrze nowego kościoła pokazuję we wpisie Berlin: co zobaczyć.
Na schodach przed nowym kościołem jest miejsce pamięci ofiar zamachu z 19 grudnia 2016 roku na jarmark świąteczny. 27 grudnia 2024 roku, kilka dni po ósmej rocznicy, na stopniach z nazwiskami ofiar – wśród nich Polaka Łukasza Urbana – leżały wieńce, kwiaty, zdjęcia i znicze. Samo miejsce pamięci opisałem dokładniej w tym samym wpisie.
Wieczorem ruina wieży jest podświetlona. Pierwsze zdjęcie zrobiłem w lutym 2023 roku, drugie – w grudniu 2021 roku, kiedy pod wieżą stały budki jarmarku świątecznego. Jarmark na Breitscheidplatz opisałem we wpisie Berlin: jarmarki świąteczne.
Bikini Berlin, Brama Słoni i Zoo Palast
Po drugiej stronie Budapester Straße stoi Bikini Berlin – długi budynek z lat 50., w którym od 2014 roku działa centrum handlowe. Nazwa wzięła się stąd, że środkowe piętro było kiedyś otwarte i dzieliło budynek na dwie części, jak bikini. Z ogólnodostępnego tarasu na dachu widać Kościół Pamięci, wieżowce City West i teren zoo. Byłem na nim wieczorem 30 listopada 2019 roku.
Za budynkiem zaczyna się Zoo Berlin – najstarszy ogród zoologiczny w Niemczech, otwarty w 1844 roku. Od Budapester Straße prowadzi do niego Brama Słoni (Elefantentor): kolumny bramy z dachem w chińskim stylu opierają się na dwóch kamiennych słoniach. Bramę postawiono w 1899 roku, a po zniszczeniach wojennych odtworzono w latach 80. Zdjęcie zrobiłem w kwietniu 2020 roku. Podświetloną bramę w czasie Festival of Lights pokazuję we wpisie o Festival of Lights.
Obok dworca Zoologischer Garten stoi kino Zoo Palast z 1957 roku. Przez kilkadziesiąt lat było głównym kinem festiwalu filmowego Berlinale. Zdjęcie jest z kwietnia 2022 roku.
Kurfürstendamm w świątecznych światłach
Od Breitscheidplatz na zachód biegnie Kurfürstendamm, w skrócie Ku’damm – ok. 3,5 km szerokiego bulwaru z drzewami, sklepami, hotelami i kinami. W czasach podziału była to najbardziej reprezentacyjna ulica Berlina Zachodniego. Przed świętami drzewa wzdłuż Ku’dammu i Tauentzienstraße oplata się lampkami – tak było 30 listopada 2022 roku, niedaleko Breitscheidplatz.
W grudniu 2021 roku na Tauentzienstraße, tuż przy Breitscheidplatz, stał też kilkumetrowy świecący bałwan z miotłą.
Przy Hotelu Zoo lampki wisiały na drzewach po obu stronach ulicy.
Mexikoplatz – secesyjny dworzec w Zehlendorfie
Daleko od City West, w willowej części dzielnicy Zehlendorf, leży Mexikoplatz. Przy placu stoi dworzec S-Bahn z lat 1904–1905, jeden z nielicznych secesyjnych dworców w Berlinie – z dużą kopułą krytą dachówką i falującymi liniami dachów. Byłem tu pod wieczór 14 sierpnia 2022 roku.
Przed dworcem jest zielony plac z fontanną i klombami, a wokół stoją duże domy z wieżyczkami i stromymi dachami.
Z Mexikoplatz linią S1 są trzy przystanki do Wannsee – tamtejsze okolice opisałem we wpisie Poczdam i Wannsee.
Informacje praktyczne
- Metro i S-Bahn: na Wittenbergplatz zatrzymują się linie metra U1, U2 i U3. Kościół Pamięci, Bikini Berlin, zoo i Zoo Palast są przy dworcu Zoologischer Garten (metro U2 i U9, S-Bahn i pociągi regionalne) oraz przy stacji metra Kurfürstendamm (U1 i U9). Do Mexikoplatz jedzie S-Bahn S1. Wszystkie opisane miejsca leżą w strefie biletowej AB.
- Pieszo: z Wittenbergplatz przez Tauentzienstraße do Kościoła Pamięci jest ok. 600 m, a stamtąd do Bramy Słoni – ok. 200 m.
- Za darmo: wstęp do Kościoła Pamięci (hala pamięci w starej wieży i nowy kościół), miejsce pamięci na schodach i taras na dachu Bikini Berlin. Płatne jest zoo.
- Kiedy: świąteczne lampki na Ku’dammie i Tauentzienstraße świecą od końca listopada przez cały grudzień, a pod Kościołem Pamięci działa wtedy jarmark.
- Więcej Berlina: najważniejsze atrakcje opisałem we wpisie Berlin: co zobaczyć, a pałac Charlottenburg – kilka przystanków autobusem od Ku’dammu – we wpisie Berlin: pałace i zamki.
Galeria zdjęć
