
W czerwcu 2023 roku wróciliśmy w Sudety, żeby dokończyć to, co zaczęliśmy rok wcześniej. Wtedy – w zimowych warunkach – przeszliśmy Góry Izerskie, ale śnieżyca pod Szrenicą zmusiła nas do odwrotu i Śnieżka została na później. Na samej Śnieżce byłem już wcześniej – w 2004 roku, na koloniach w Karpaczu; piszę o tym na końcu artykułu. Tym razem, w trochę innym składzie – we czwórkę, z Michałem i Jarkiem – wyruszyliśmy ze Szklarskiej Poręby, a metę wyznaczyliśmy w Wałbrzychu. Przez 6 dni (13–18 czerwca) przeszliśmy 135 km czerwonym Głównym Szlakiem Sudeckim, średnio ok. 22 km dziennie.
1:00Interaktywny Spis Treści
- Plan, tempo i noclegi
- Dzień 1: Wodospad Kamieńczyka, Szrenica i Śnieżne Kotły
- Dzień 2: Śnieżka we mgle i zejście do Karpacza
- Dzień 3: z Karpacza przez Rudawy Janowickie (32 km)
- Dni 4–5: przez granicę do Skalnego Miasta Adršpach
- Dzień 6: Chełmiec i meta w Wałbrzychu
- Korona Gór Polski i podsumowanie
- Karkonosze w 2004 roku – kolonie w Karpaczu
- Informacje praktyczne
Plan, tempo i noclegi
Naszym założeniem było trzymanie się Głównego Szlaku Sudeckiego (czerwonego). Zboczyliśmy z niego tylko dwa razy: żeby odwiedzić Skalne Miasto w Adršpachu po czeskiej stronie i ostatniego dnia, idąc już prosto „na Wałbrzych”. Tempo nie było zabójcze – realizowaliśmy plan, a wieczorami często zostawał czas na piwo i karty. Był to jednak nasz pierwszy kilkudniowy marsz z pełnym obciążeniem, więc dla nas – nowe wyzwanie.
Spaliśmy w różnych miejscach: trzy noce w apartamentach, jedną w schronisku „Odrodzenie” na Przełęczy Karkonoskiej i dwie w drewnianej chatce w Czechach. Najwięcej kilometrów zrobiliśmy trzeciego dnia (ok. 32 km z Karpacza do Leszczyńca), a największe przewyższenie – pierwszego (ok. 1100 m).

Dzień 1: Wodospad Kamieńczyka, Szrenica i Śnieżne Kotły
Ze Szklarskiej Poręby ruszyliśmy w górę doliny Kamiennej. Pierwszym przystankiem był Wodospad Kamieńczyka – najwyższy wodospad polskich Karkonoszy, spadający do wąskiego, zielonego wąwozu.

Dalej czekało podejście na Szrenicę – tę samą, pod którą rok wcześniej zawróciła nas śnieżyca. Tym razem doszliśmy bez problemu, a przy schronisku na szczycie powitał nas… lis, zupełnie nieprzejęty turystami.
Kilka minut za schroniskiem na Szrenicy szlak mija Trzy Świnki – granitowe skałki wysokie do 8 m, leżące po obu stronach granicy. Według legendy to świnie, które Liczyrzepa zamienił w kamień, kiedy chciwy gospodarz ukrył je, żeby nie zapłacić mu za ich wypas.

Ze Szrenicy szlak prowadzi szerokim grzbietem Karkonoszy, granicą polsko-czeską, w stronę Śnieżnych Kotłów – polodowcowych kotłów, które urywają się stromymi ścianami ponad 200 m w dół. To jeden z najpiękniejszych odcinków całej trasy.


Na krawędzi kotłów stoi budynek z kamienną wieżą – dawne schronisko „Nad Śnieżnymi Kotłami”. W tym miejscu w 1837 roku hrabia Schaffgotsch postawił schronisko uważane za pierwsze prawdziwe schronisko turystyczne w Karkonoszach. Po przebudowach przyjmowało turystów do 1961 roku, a od tamtej pory działa w nim stacja przekaźnikowa radia i telewizji.

Za Wielkim Szyszakiem schodziliśmy kamienistą ścieżką na Przełęcz Karkonoską. Przez część dnia szliśmy między dwiema dużymi, czarnymi chmurami, z których dochodziły odgłosy burzy – na szczęście prawdziwy deszcz rozpadał się dopiero wtedy, gdy siedzieliśmy już w schronisku „Odrodzenie”.


Dzień 2: Śnieżka we mgle i zejście do Karpacza
Rano spod schroniska roztaczał się ładny widok, ale im wyżej szliśmy, tym gęstsza robiła się mgła – drugi dzień był jedynym z kiepską widocznością. W okolicy Małego Szyszaka szliśmy już w chmurze.


Kawałek dalej szlak mija Słonecznik (1423 m) – spękane granitowe ostańce, z których najwyższy ma ok. 12,5 m. Nazwę zawdzięczają temu, że dla mieszkańców wsi u podnóża gór słońce nad skałą oznaczało południe – stąd też niemiecka nazwa Mittagstein.

Mimo mgły z krawędzi kotłów widać było dwa polodowcowe jeziora. Wielki Staw to największe jezioro polodowcowe Karkonoszy – ma ok. 8,3 ha powierzchni i do 24,4 m głębokości. Jego okolica jest rezerwatem ścisłym, więc ogląda się go tylko z góry. Nad sąsiednim Małym Stawem stoi schronisko Samotnia – jedno z najstarszych w Polsce: pierwsze wzmianki o domku nad stawem pochodzą z 1670 roku.
Spod schroniska Dom Śląski podeszliśmy na Śnieżkę (1603 m) – najwyższy szczyt Karkonoszy i całych Sudetów. Mieliśmy szczęście: mgła zniknęła dokładnie w momencie, gdy stanęliśmy na szczycie, więc zobaczyliśmy piękną panoramę – także na czeską stronę gór. Na szczycie stoi obserwatorium meteorologiczne w kształcie trzech dysków, budowane w latach 1966–1974. Od 2015 roku budynek jest zamknięty z powodu złego stanu technicznego, choć pomiary pogody prowadzi się tu nieprzerwanie od blisko 140 lat.

Ze Śnieżki zeszliśmy czerwonym szlakiem do Karpacza. Po zejściu złapał nas jeden z mocniejszych opadów całej wędrówki.

W Karpaczu Górnym, przy ulicy Strażackiej, minęliśmy tzw. anomalię grawitacyjną. Według tablicy grawitacja jest tu o 4% mniejsza, a samochód na luzie sam toczy się pod górę. W rzeczywistości to złudzenie optyczne, tzw. magiczna górka – szosa lekko opada, choć wygląda, jakby prowadziła w górę.

Dzień 3: z Karpacza przez Rudawy Janowickie (32 km)
Trzeci dzień był najdłuższy – ok. 32 km z Karpacza do Leszczyńca. W Karpaczu minęliśmy świątynię Wang – drewniany kościółek przeniesiony w XIX wieku z Norwegii – a potem długo szliśmy lasami na północ od miasta.

Świątynię zbudowano na przełomie XII i XIII wieku w miejscowości Vang w południowej Norwegii. Kupił ją pruski król Fryderyk Wilhelm IV, a w 1842 roku rozebrany kościół przewieziono do Karpacza. Oryginalne są m.in. rzeźbione portale i cztery kolumny w środku, a kamienną dzwonnicę dobudowano, żeby chroniła drewno przed wiatrem znad Śnieżki.
Za Karkonoszami szlak wchodzi w Rudawy Janowickie. Ich najwyższy szczyt, Skalnik (945 m), to kolejny punkt do Korony Gór Polski – skromny, zalesiony, ale dla nas ważny. Po drodze mijaliśmy łąki i pastwiska.
Skalnik ma dwa wierzchołki: na zalesionym stoi tabliczka z wysokością 945 m n.p.m., a na drugim wznoszą się granitowe skałki. Na najwyższą z nich, Małą Ostrą, prowadzą wykute w skale schody – według tablicy na szczycie platformę widokową urządzono tam już w 1886 roku. Do II wojny światowej to ją uznawano za najwyższy punkt góry.


Dni 4–5: przez granicę do Skalnego Miasta Adršpach
Z Rudaw przeszliśmy w okolice Gór Kamiennych i dalej przez granicę do Czech – drogowskaz Chełmsko Śląskie – Libná stoi tuż przed nią. Po czeskiej stronie szlak prowadzi przez rozległe polany i łąki.
Przed granicą przeszliśmy przez Chełmsko Śląskie. Od drugiej połowy XVII wieku miasteczko żyło z tkactwa chałupniczego, a tutejsze wyroby sprzedawano w całej Europie, a nawet w Ameryce. Z tamtych czasów zostały kamienice z podcieniami w rynku i drewniane domy tkaczy zwane Dwunastoma Apostołami, zbudowane w 1707 roku.

Główny powód tego zboczenia ze szlaku to Skalne Miasto w Adršpachu (Adršpašsko-teplické skály) – labirynt piaskowcowych iglic, wąwozów i wąskich przejść. Wstęp kosztował w przeliczeniu ok. 38 zł, a bilety trzeba było kupić przez internet na konkretną godzinę. Czy było warto? Było. Czy się opłacało? Tu zdania pewnie byłyby podzielone. Akurat w Skalnym Mieście padało najmocniej z całego wyjazdu.

Na trasie zwiedzania jest m.in. jezioro Pískovna, gotycka brama wejściowa i skały o nazwach od tego, co przypominają – jak „Słonie”. Najciekawsze są jednak najwęższe przejścia, w których ledwo mieści się człowiek z plecakiem.
Skalne miasto jest narodowym rezerwatem przyrody od 1933 roku, a okrężna trasa zwiedzania ma ok. 3,5 km. Przy trasie stoi popiersie Goethego – tablica nad nim przypomina, że poeta odwiedził Skały Adršpaskie w 1790 roku, prowadząc badania przyrodnicze.
Dwie noce spędziliśmy w drewnianej chatce ośrodka Skalní Mlýn w Adršpachu. Ceny w Czechach były dla nas przystępne – za ok. 30 zł można było zjeść obiad z piwem.

Dzień 6: Chełmiec i meta w Wałbrzychu
Ostatni dzień był najładniejszy pogodowo: dużo słońca, ponad 20 stopni i ani kropli deszczu. Najpierw znów szliśmy wzdłuż granicy polsko-czeskiej, a potem skręciliśmy „na Wałbrzych” – leśnymi ścieżkami z kilkoma stromymi zejściami i podejściami.

Po drodze przeszliśmy przez Sokołowsko. W 1855 roku dr Hermann Brehmer otworzył tu pierwsze na świecie specjalistyczne sanatorium dla chorych na gruźlicę – na jego wzór powstał później ośrodek w Davos. Czerwony, neogotycki budynek dawnego sanatorium spłonął w 2005 roku i od 2007 roku jest odbudowywany. Na jednym z domów wisi tablica przypominająca, że w latach 1951–1955 mieszkał tu Krzysztof Kieślowski.
Ostatnim szczytem był Chełmiec (850 m) w Górach Wałbrzyskich – z wieżą widokową i masztem, górujący nad Wałbrzychem. Stąd już tylko zejście do miasta i koniec drugiego etapu.

Chełmiec trafił do Korony Gór Polski przez błąd pomiaru: punkt, według którego wyznaczano jego wysokość, umieszczono na wieży widokowej, więc góra „urosła” do 869 m. Po korekcie okazało się, że sąsiednia Borowa jest od niego o 3 m wyższa. Kamienną, 22-metrową wieżę stylizowaną na ruinę zbudowano w latach 1887–1888.
Korona Gór Polski i podsumowanie
Poza Karkonoszami przeszliśmy przez Rudawy Janowickie, Góry Wałbrzyskie i fragment Gór Kamiennych, a po czeskiej stronie – skraj Gór Stołowych. Dzięki temu wpadły nam trzy szczyty do Korony Gór Polski: Śnieżka, Skalnik i Chełmiec (wcześniej mieliśmy już m.in. Rysy i Wysoką Kopę).
Pogodę mieliśmy przeciętną, ale na pewno nie złą: poza ostatnim dniem codziennie zdarzały się przelotne opady, najwięcej w Skalnym Mieście i po zejściu ze Śnieżki, a widoczność była na ogół dobra. Następny etap Głównego Szlaku Sudeckiego zaczniemy zapewne w Wałbrzychu.
Karkonosze w 2004 roku – kolonie w Karpaczu
Pierwszy raz byłem w Karkonoszach latem 2004 roku, na koloniach. Mieszkaliśmy w Karpaczu, w domu wczasowym Szczyt niedaleko świątyni Wang – tego budynku już nie ma.
Jednego dnia weszliśmy na Śnieżkę. Po drodze minęliśmy kaskady potoku w Dolinie Łomniczki oraz Mały Staw ze schroniskiem Samotnia.
Obserwatorium na szczycie było wtedy jeszcze otwarte. Ze Śnieżki widać było całą Kotlinę Jeleniogórską i grzbiet Karkonoszy.
Z kolonii pojechaliśmy też do ruin zamku Chojnik na wzgórzu (627 m n.p.m.) nad Sobieszowem. Zamek spłonął po uderzeniu pioruna w 1675 roku i nigdy go nie odbudowano. W samym Karpaczu odwiedziliśmy m.in. świątynię Wang (zdjęć z niej nie mam) i zaporę na Łomnicy, zbudowaną w latach 1910–1915 w ramach ochrony przeciwpowodziowej.
Informacje praktyczne
- Trasa: Szklarska Poręba – Szrenica – Śnieżne Kotły – Przełęcz Karkonoska – Śnieżka – Karpacz – Rudawy Janowickie (Skalnik) – Leszczyniec – Adršpach (Czechy) – Chełmiec – Wałbrzych; 135 km w 6 dni. Pierwsza część szlaku – Świeradów-Zdrój – Szklarska Poręba zimą. Oba etapy razem: Główny Szlak Sudecki od Świeradowa-Zdroju do Wałbrzycha.
- Noclegi: na grzbiecie Karkonoszy są schroniska (m.in. „Odrodzenie” na Przełęczy Karkonoskiej i Samotnia nad Małym Stawem), a w Szklarskiej Porębie, Karpaczu i wsiach pod Rudawami Janowickimi – apartamenty i pensjonaty. W Adršpachu są m.in. drewniane domki ośrodka Skalní Mlýn.
- Skalne Miasto Adršpach: bilety można kupić wcześniej online, na konkretną godzinę, na oficjalnej stronie skalyadrspach.cz – razem z wjazdem na parking. Okrężna trasa ma ok. 3,5 km.
- Dojazd: na start w Szklarskiej Porębie można dojechać pociągiem – stacja Szklarska Poręba Górna (otwarta w 1902 roku) w 2025 roku wygrała kategorię małych dworców w konkursie TopRail Tourist-Friendly Awards Międzynarodowego Związku Kolei (UIC). Z mety w Wałbrzychu wraca się pociągiem, m.in. do Wrocławia.
- Tempo i bagaż: z pełnym plecakiem realne jest ok. 20–25 km dziennie. Najdłuższy odcinek tej części szlaku, z Karpacza przez Rudawy Janowickie do Leszczyńca, ma ok. 32 km – warto wyjść na niego wcześnie rano.
- Pogoda: w czerwcu w Karkonoszach trzeba liczyć się z burzami i mgłą na grzbiecie – warto mieć kurtkę przeciwdeszczową pod ręką.













































