
Po Wielkim Kanionie i Horseshoe Bend ruszyliśmy na północ, na pogranicze Arizony i Utah – w krainę czerwonego piaskowca. W cztery dni (2–5 października 2018) zobaczyliśmy Monument Valley i trzy parki narodowe Utah: Arches z ponad dwoma tysiącami łuków skalnych, Canyonlands z labiryntem kanionów i Bryce Canyon z tysiącami skalnych iglic. Podróżowaliśmy wtedy w piątkę wynajętym autem – całą trasę miesięcznej podróży opisuję w planie zwiedzania USA w 30 dni.
Interaktywny Spis Treści
- Monument Valley – ostańce znane z westernów
- Park Narodowy Arches – kraina łuków skalnych
- Park Narodowy Canyonlands – w burzy i na punktach widokowych
- Park Narodowy Bryce Canyon – las skalnych iglic
- Informacje praktyczne
Monument Valley – ostańce znane z westernów
2 października dojechaliśmy do Monument Valley – doliny na granicy Arizony i Utah, z której wyrastają czerwone skalne ostańce. To jeden z najbardziej rozpoznawalnych krajobrazów Ameryki: zagrała w wielu filmach, głównie westernach. Formy skalne mają do ok. 300 m wysokości, a sam park leży według Navajo Nation Parks na wysokości ok. 1700 m n.p.m. Najsłynniejsze są dwa ostańce Mitten, przypominające dłonie w rękawiczkach z jednym palcem.

Niestety nie mieliśmy szczęścia do pogody: przez większość dnia padało, a nisko wiszące chmury zasłaniały wierzchołki skał. Z drugiej strony – Monument Valley w deszczu i mgle ma swój zupełnie niepocztówkowy klimat.


Mimo deszczu przeszliśmy szlak Wildcat Trail – według Visit Utah to jedyny szlak w parku, po którym można chodzić bez przewodnika. Przed wyjściem trzeba się wpisać w centrum turystycznym, a po powrocie – wypisać. Ścieżka schodzi na dno doliny i okrąża West Mitten Butte, a po drodze widać też Merrick Butte – nazwany na cześć Jacka Merricka, poszukiwacza srebra zabitego w 1880 roku. Oglądane od południa oba Mittens wyglądają jak rękawice z kciukami skierowanymi do środka.
Dolina leży na terenie rezerwatu Indian Nawaho (Navajo Nation) i jest zarządzana przez nich jako park plemienny – wstęp jest płatny osobno, nie obejmuje go karnet do parków narodowych.

Park Narodowy Arches – kraina łuków skalnych

3 października wybraliśmy się do Parku Narodowego Arches, który – jak wskazuje nazwa – słynie z łuków skalnych, czyli „dziur” wyrzeźbionych w piaskowcu przez siły natury. Jest ich tu ponad dwa tysiące. Najbardziej znany jest Delicate Arch – samotny, ok. 16-metrowy łuk na skraju skalnej misy, symbol całego stanu Utah (widnieje nawet na tutejszych tablicach rejestracyjnych).


Najwięcej łuków zobaczyliśmy na szlaku w części parku zwanej Devils Garden, wśród długich skalnych „płetw” z czerwonego piaskowca. Jest tu m.in. Landscape Arch – jeden z najdłuższych naturalnych łuków na świecie, o rozpiętości ok. 90 m i miejscami zaskakująco cienki.

Pod sam Landscape Arch nie da się już podejść: 1 września 1991 roku od spodu łuku oderwał się wielki płat skały, co nagrali turyści, i od tamtej pory teren pod łukiem jest zamknięty. Według NPS żadna forma skalna w parku nie jest trwała – woda wciąż je rzeźbi i niszczy, a Wall Arch runął w nocy 4 sierpnia 2008 roku i nikt tego nie widział. Za Landscape Arch szlak robi się węższy i prowadzi między skalnymi płetwami, a z wyżej położonych miejsc widać na horyzoncie Góry La Sal poza granicą parku.
Dalej szlak prowadzi do Partition Arch, przez który widać rozległą dolinę, oraz do Double O Arch – dwóch łuków ułożonych jeden nad drugim. Szlak przez Devils Garden ma też trudniejsze odcinki: na jednym z nich czekało nas strome zejście po niemal pionowej skale, po drobnych, osypujących się kamykach – prawie zawróciliśmy. Dla jednej z nas, z lękiem wysokości i w nieodpowiednich butach, było to prawdziwe wyzwanie.


Park Narodowy Canyonlands – w burzy i na punktach widokowych

4 października pojechaliśmy do Canyonlands – największego parku narodowego Utah, podzielonego rzekami Kolorado i Green na kilka trudno dostępnych części. Mieliśmy w nim najmniej czasu ze wszystkich parków. Na dodatek z samego rana, zanim jeszcze wyruszyliśmy na szlak, z auta widzieliśmy, jak z dwóch stron nadciągają burze – na obu horyzontach błyskało się i lało. Burza nas nie ominęła i przez nią nie przeszliśmy zaplanowanego szlaku, więc starczyło nam czasu głównie na punkty widokowe.

Jednym z nich był Gooseneck Overlook z widokiem na zakole rzeki Kolorado. Prowadziła do niego wąska i stroma droga przeznaczona głównie dla aut terenowych. Zjechaliśmy nią zwykłą osobówką i dopiero na dole zorientowaliśmy się, że wrócić trzeba tą samą drogą. Podjazd z powrotem był nie lada wyzwaniem.


Po południu się przejaśniło i dojechaliśmy na koniec drogi przez Island in the Sky – mesę, która według NPS wznosi się ponad 300 m nad okolicę. Przy Grand View Point, skąd jest panorama wyżej, przeszliśmy kawałek szlaku wzdłuż krawędzi. Widać stąd poszarpane kaniony, biegnącą niżej, na skalnej półce, White Rim Road – 160-kilometrową trasę dla aut terenowych wokół mesy – i odległe części parku: The Maze i The Needles. Potem zajrzeliśmy jeszcze na Green River Overlook, skąd widać rzekę Green płynącą ok. 400 m niżej.
Canyonlands to trochę połączenie parków, które zwiedziliśmy wcześniej – Wielkiego Kanionu i Arches. Są tu głębokie kaniony i łuki skalne, jak Mesa Arch na skraju klifu, a także krater Upheaval Dome. Jego pochodzenie do dziś jest przedmiotem sporów: powstał prawdopodobnie po uderzeniu meteorytu albo w wyniku wymywania podziemnych pokładów soli.


Park Narodowy Bryce Canyon – las skalnych iglic

5 października dotarliśmy do Bryce Canyon. Mimo nazwy nie jest to kanion, tylko szereg naturalnych amfiteatrów na krawędzi płaskowyżu, wypełnionych tysiącami skalnych iglic – hoodoos. Powstały w wyniku erozji: woda wciska się w szczeliny skał, nocą zamarza i rozsadza je, a deszcz wymywa miększe warstwy. Formacje przypominają… no właśnie, co? Ciężko powiedzieć – każdy zobaczy w nich coś innego. Do najbardziej popularnych form należą iglice, okna, łuki i szczeliny.


Nazwa parku pochodzi od Ebenezera Bryce’a. Według NPS w 1875 roku osiedlił się on z rodziną w okolicy i zbudował drogę w głąb różowych klifów, żeby ułatwić dostęp do drewna. Amfiteatr, w którym kończyła się droga, zaczęto nazywać „Bryce’s Canyon” – i choć rodzina Bryce’ów w 1880 roku wyjechała do Arizony, nazwa została. Amfiteatr oglądaliśmy najpierw z góry – z punktów widokowych Inspiration Point i Bryce Point. Spod Bryce Point szlak schodzi na pętlę Peekaboo Loop, która prowadzi m.in. pod Wall of Windows – ścianą z wyżłobionymi w skale oknami (zdjęcie wyżej).
Z krawędzi płaskowyżu zeszliśmy w głąb amfiteatru, gdzie iglice ogląda się z zupełnie innej perspektywy – od dołu. Szlak Navajo Loop prowadzi przez wąski wąwóz Wall Street, w którym między skalnymi ścianami rosną wysokie drzewa.


Po drodze sfotografowaliśmy trzy mosiężne medaliony programu Hike the Hoodoos – przy Wall of Windows, na Peekaboo Loop i na Navajo Loop. Według NPS jest ich w parku dziewięć, przy ośmiu szlakach. Kto przejdzie oznaczonymi szlakami co najmniej 3 mile (ok. 5 km) i pokaże w centrum turystycznym odbitki albo zdjęcia medalionów, dostaje drobną nagrodę. Na każdym medalionie wybita jest wysokość – przy Wall of Windows to 7682 stopy (2341 m n.p.m.), a przy Navajo Loop 7457 stóp (2273 m).
Park leży wysoko – na ok. 2400–2700 m n.p.m. – więc w październiku było naprawdę zimno. Właśnie tu spotkaliśmy polskie małżeństwo, które zaprosiło nas do siebie pod Nowy Jork; kilkanaście dni później rzeczywiście nas ugościło, kiedy zwiedzaliśmy Nowy Jork. Następnego dnia pojechaliśmy dalej, do Las Vegas.

Informacje praktyczne
- Baza wypadowa – na Arches i Canyonlands najwygodniej nocować w okolicach miasteczka Moab: wjazd do Arches jest kilka kilometrów od miasta, a do części Island in the Sky w Canyonlands – ok. 50 km. Do Bryce Canyon jest stamtąd ok. 400 km, a do Monument Valley – ok. 240 km. Z Page przez Monument Valley do Arches jest ok. 475 km, z Canyonlands do Bryce Canyon ok. 480 km, a z Bryce Canyon do Las Vegas ok. 420 km.
- Wstęp – Arches, Canyonlands i Bryce Canyon obejmuje roczny karnet America the Beautiful, który przy objazdówce opłaca się bardzo szybko. Od 2026 roku turyści spoza USA płacą za niego 250 USD, a bez karnetu w najpopularniejszych parkach (m.in. Bryce Canyon) dodatkowo 100 USD od osoby. Monument Valley to park plemienny Nawahów – wstęp płatny osobno. Aktualne zasady sprawdzicie na nps.gov.
- Monument Valley – stan na 2026 rok: według strony Navajo Nation Parks wstęp kosztuje 10 USD od osoby za dzień, a opłata za samochód wynosi 15 USD. Widokowa pętla po dolinie ma 17 mil (ok. 27 km); ostatni wjazd na nią jest do 16 października o 15:30, a później o 14:30. Niektóre miejsca, np. Ear of the Wind, można zobaczyć tylko z przewodnikiem Nawahów.
- Rezerwacje – w ostatnich latach do Arches w sezonie obowiązywała rezerwacja godziny wjazdu – warto to sprawdzić przed przyjazdem.
- Drogi – nie każda droga do punktu widokowego nadaje się dla zwykłego auta; sprawdzajcie rodzaj nawierzchni na mapkach parku, a nie tylko w nawigacji.
- Pogoda – w październiku pogoda bywa zmienna: zdarzają się całodzienne deszcze i burze, a w wysoko położonym Bryce Canyon bywa zimno. Więcej praktycznych porad jest we wpisie Jak tanio zorganizować podróż po USA.


























