
Przez półtora miesiąca pracy w Parku Narodowym Grand Teton nie mieliśmy dużo wolnego, ale kiedy już mieliśmy, wykorzystywaliśmy te dni na wyprawy w góry. Najbardziej wymagające trasy przypadły na dwa ostatnie tygodnie pobytu – były to wycieczki dwudniowe, z noclegiem w namiocie, na które trzeba mieć płatne pozwolenie. 15–16 września weszliśmy na South Teton (3814 m), a w ostatni weekend w Wyoming, 22–23 września, przeszliśmy ponad 32-kilometrową pętlę przez przełęcz Paintbrush Divide. Oba dni wspominamy jako jedne z najlepszych z całego wyjazdu.
Interaktywny Spis Treści
- South Teton (3814 m) – najwyżej, jak do tej pory
- Paintbrush Divide – najpiękniejszy szlak w USA
- Pozwolenia, bear box i informacje praktyczne
South Teton (3814 m) – najwyżej, jak do tej pory

South Teton to jeden z najwyższych szczytów pasma Teton (3814 m n.p.m.). Wchodzi się na niego przez Garnet Canyon: najpierw zwykłym szlakiem z zakosami, potem coraz bardziej kamienistą doliną. Pierwszego dnia doszliśmy do obozowiska w kanionie, gdzie rozbiliśmy namiot – po drodze towarzyszyły nam świstaki wygrzewające się na skałach.
Cała trasa z parkingu Lupine Meadows (2052 m) na szczyt to ok. 11 km w jedną stronę i ok. 1760 m w górę. Pierwsze 4,8 km – najpierw 2,7 km przez las do skrzyżowania z Valley Trail, potem zakosami w górę do rozwidlenia nazywanego Three-Mile Junction – znaliśmy już z wyjścia na Delta Lake i Amphitheater Lake, bo to ten sam szlak. Na rozwidleniu droga do jezior prowadzi w prawo, a do Garnet Canyon – w lewo. Wspólny odcinek to prawie trzy czwarte utrzymanego szlaku do kanionu, ale niecała połowa drogi na szczyt.

Świstaki żółtobrzuche ważą do ok. 5 kg i żyją w koloniach liczących do 20 osobników. Gdy zauważą drapieżnika, ostrzegają resztę gwizdem. Na zimę zapadają w sen trwający ok. 8 miesięcy – zwykle od września do maja – i w norach spędzają ok. 80% życia.

Za rozwidleniem utrzymany szlak prowadzi jeszcze ok. 1,8 km w głąb kanionu – w sumie to 6,6 km i ok. 740 m w górę od parkingu. Kończy się przy rumowisku wielkich głazów, przez które trzeba przejść, skacząc po kamieniach i miejscami pomagając sobie rękami. Kilkaset metrów dalej, na wysokości ok. 2800 m, leży The Meadows – łąka ze strefą biwakową. To tam, ok. 7 km od parkingu, stał nasz namiot. Niżej, przy końcu utrzymanego szlaku, jest jeszcze strefa biwakowa Platforms.
Garnet Canyon to ważne podejście dla wspinaczy w tej części pasma. Od zachodu zamyka go Middle Teton, po lewej wznosi się Nez Perce, a po prawej Grand Teton. Na ścianie Middle Teton widać prosty, ciemny pas – to bazaltowa dajka, czyli skała, która wdarła się w szczelinę dużo później, niż powstało otaczające ją jasne podłoże; ciągnie się spod szczytu w dół na ok. 240 m. Powyżej The Meadows kanion rozdziela się na dwie odnogi: północna prowadzi na Lower Saddle – przełęcz między Middle a Grand Teton, skąd zaczyna się wiele klasycznych dróg na Grand Teton – a południowa na przełęcz między Middle a South Teton. Turystów jest tu wyraźnie mniej niż w Cascade Canyon czy Death Canyon.

Drugiego dnia ruszyliśmy na szczyt. Na pewnej wysokości kończy się oficjalny szlak i dalej trzeba samemu wybierać drogę – po rumowiskach, piargach i polach śnieżnych, które we wrześniu wciąż zalegały w żlebach. Bez dobrych butów i czekanów w niektórych miejscach byłoby bardzo ciężko.
Najłatwiejsza droga na South Teton prowadzi przez Garnet Canyon do wysokości ok. 2800 m, a dalej w stronę przełęczy między South a Middle Teton, skąd rusza większość wejść na szczyt. Pierwsi stanęli na nim 29 sierpnia 1923 roku wspinacze pod wodzą Alberta Ellingwooda – tego samego dnia zdobyli też Middle Teton. South Teton jest piątym co do wysokości szczytem pasma.

Z The Meadows na przełęcz między South a Middle Teton (ok. 3490 m) jest ok. 2,5 km i prawie 700 m w górę – ścieżkami wydeptanymi przez wspinaczy w południowej odnodze kanionu (South Fork). Z przełęczy na szczyt zostaje już niecały kilometr i ok. 320 m w górę, ale to najtrudniejsza część: po drodze leży strome, stałe pole śnieżne (późnym latem bywa na tyle małe, że da się je obejść po piargach), a potem trzeba wejść żlebem Northwest Couloir, gdzie w kilku miejscach trzeba się już wspinać.

Pole śnieżne, przez które przechodziliśmy z czekanami, leżało jednak niżej – w South Fork, na wysokości ok. 3250 m, ok. 250 m poniżej przełęczy. W drodze na górę wybraliśmy tu gorszy wariant: szliśmy lewą, południową stroną doliny i podeszliśmy nią aż na ok. 3300 m, a potem zeszliśmy z powrotem do jej dna i przeszliśmy w górę przez śnieg – straciliśmy na tym prawie godzinę. Schodząc, trzymaliśmy się prawej (patrząc w górę), północnej strony doliny i pole śnieżne minęliśmy bokiem, po kamieniach i piargach. Według opisów drogi właśnie tak najlepiej iść na przełęcz. Nad przełęczą, w górę i w dół, szliśmy już tylko po piargach i skałach – stałe pole śnieżne na stoku South Teton obeszliśmy od zachodu.
Pod koniec zaczęły się dla mnie spore problemy. Mam lęk wysokości i widok przepaści tuż obok coraz bardziej mi doskwierał, a do tego nie miałem już prawie sił iść pod górę. Nie chciałem jednak rezygnować – ostrożnie i konsekwentnie weszliśmy na szczyt. Ten moment wspominam najlepiej z całej naszej wycieczki: przed wyjazdem do USA nie byliśmy nawet na wysokości 3000 metrów, a tu stanęliśmy na 3814 m.
Ze szczytu najbliżej, na północy, widać Middle Teton (3904 m) – trzeci co do wysokości szczyt pasma. Po zachodniej stronie grani, ok. 800 m od obu szczytów, leży Icefloe Lake (3247 m) – jedno z wysokogórskich jezior, które przez większą część roku są skute lodem. W połowie września wciąż było prawie całe białe.
Pasmo Teton ma ok. 64 km długości i jest najmłodszym pasmem Gór Skalistych – zaczęło się wypiętrzać ok. 9 mln lat temu, a obecny kształt nadały mu lodowce. Same skały są za to bardzo stare: najstarsze w parku mają prawie 2,7 mld lat i należą do najstarszych we wszystkich parkach narodowych USA. Najwyższy szczyt, Grand Teton (4199 m), wznosi się ponad 2100 m nad doliną Jackson Hole. Nazwę pasmu nadali podobno francuskojęzyczni traperzy – les trois tétons to „trzy piersi”.



Źle oszacowaliśmy jednak czas wejścia. Z namiotu wyruszyliśmy dopiero ok. 8:15, a na szczycie stanęliśmy ok. 14:45 – stamtąd do parkingu zostawało jeszcze ok. 11 km. Do namiotu wróciliśmy ok. 19:40, już po zachodzie słońca, więc ostatnie 7 km schodziliśmy po ciemku. Potem przez całą noc łapaliśmy stopa do Colter Bay Village – i ostatecznie spóźniliśmy się do pracy. Wniosek: na takie wyjście warto ruszyć jak najwcześniej, jeszcze przed świtem, zarezerwować więcej czasu, niż się wydaje, i mieć czołówkę.

Paintbrush Divide – najpiękniejszy szlak w USA

Tuż przed wyjazdem z Wyoming przeszliśmy szlak Paintbrush Divide – ponad 32 km (20 mil), z najładniejszymi widokami w całym parku. Nazwa pochodzi od przełęczy, najwyższego miejsca na trasie (ok. 3250 m), z której widać z jednej strony Paintbrush Canyon, a z drugiej Cascade Canyon.

Zaczęliśmy od Paintbrush Canyon i to on zrobił na nas ogromne wrażenie – do dziś to najpiękniejszy obszar, jaki przeszliśmy w USA. Pod koniec września krzewy przy szlaku mieniły się jesiennymi kolorami, a wyżej trzeba było przejść kilka pól śnieżnych.

U wylotu kanionu, tuż obok String Lake, leży Leigh Lake – polodowcowe jezioro o powierzchni ok. 725 ha i głębokości do 76 m. Nazwano je na cześć Richarda „Beaver Dicka” Leigha, przewodnika górskiego z tych okolic. Im wyżej w kanionie, tym lepiej widać je z góry razem z leżącym dalej jeziorem Jackson, nad którym mieszkaliśmy w Colter Bay Village.


W górnej części kanionu las się kończy i szlak prowadzi przez łąki z głazami i niewielkimi stawami. Bocznym odejściem można dojść do Holly Lake (2870 m), przy którym są strefy biwakowe. Pod samą przełęczą zostaje już tylko kamienny kocioł z płatami śniegu i zboczami w rdzawych kolorach.


Po zachodniej stronie przełęczy szlak schodzi zakosami po piargu do kotła, w którym leży Lake Solitude. Z góry widać też mniejsze, wyżej położone jeziorko – we wrześniu wciąż pokryte lodem.

Z przełęczy zeszliśmy do Cascade Canyon – mniej zachwycającego, ale wciąż pięknego – obok jeziora Lake Solitude. Namiot rozbiliśmy na wysokości ponad 2600 m. Pierwszego dnia przeszliśmy ponad 18 km, prawie cały czas pod górę, zostawiając na drugi dzień około 14 km, już tylko w dół.

Lake Solitude leży na wysokości 2754 m, w kotle polodowcowym na końcu północnej odnogi Cascade Canyon. Sam kanion wyżłobił lodowiec, który wycofał się ok. 15 tys. lat temu – wypełniał dolinę warstwą lodu grubą na co najmniej 600 m i nadał jej kształt litery U. Wyniesione przez niego moreny do dziś zamykają jezioro Jenny Lake u wylotu kanionu.



Sarna mulak zawdzięcza nazwę dużym uszom, przypominającym uszy muła. Często porusza się charakterystycznymi skokami, odbijając się od ziemi wszystkimi czterema nogami naraz.
Drugiego dnia zeszliśmy Cascade Canyonem do Jenny Lake i złapaliśmy stopa bezpośrednio do Colter Bay Village – na miejscu byliśmy ok. 15:30. Pozostałe godziny poświęciliśmy na pakowanie, bo następnego dnia wyjeżdżaliśmy z Wyoming i zaczynaliśmy miesięczną podróż po USA.

Pozwolenia, bear box i informacje praktyczne
- Pozwolenie na nocleg – na noc w górach (poza kempingami) potrzebne jest płatne pozwolenie (backcountry permit), z przypisaną strefą biwakową. Część miejsc można zarezerwować z wyprzedzeniem, część wydawana jest na miejscu.
- Bear box – po rozstawieniu namiotu jedzenie trzeba zostawić w bezpiecznej odległości w szczelnym pojemniku odpornym na niedźwiedzie (bear canister, wypożyczany przy wydawaniu pozwolenia) albo w metalowej skrzyni, jeśli stoi przy obozowisku. To minimalizuje ryzyko, że niedźwiedź podejdzie do namiotu, czując jedzenie.
- South Teton – powyżej Garnet Canyon nie ma szlaku, tylko teren skalny i śnieżny; potrzebne są dobre buty, a w sezonie z zalegającym śniegiem czekan (i umiejętność korzystania z niego). W South Fork najlepiej trzymać się prawej (północnej) strony doliny – późnym latem da się tam ominąć pola śnieżne. To wyjście dla osób z doświadczeniem górskim.
- Pora wyjścia – na South Teton warto wyruszyć jak najwcześniej, jeszcze przed świtem, z czołówką: z obozowiska w The Meadows najlepiej ok. 5:00–6:00, a przy wejściu w jeden dzień z parkingu Lupine Meadows (ok. 23 km w obie strony i ok. 1760 m w górę) – ok. 4:00. Z The Meadows na szczyt jest ponad 3 km i ok. 1000 m w górę w terenie bez szlaku, co może zająć 5–6 godzin, a zejście do parkingu – drugie tyle. Szczyt najlepiej opuścić najpóźniej wczesnym popołudniem, bo latem po południu często przychodzą burze. W połowie września słońce zachodzi ok. 19:30, a ok. 20:00 jest już ciemno.
- Paintbrush Divide – pętla Paintbrush Canyon – Cascade Canyon zaczyna się przy String Lake. Na przełęczy do późnego lata może leżeć śnieg; przed wyjściem warto zapytać strażników parku o warunki.
- Powrót – oba szlaki zaczynają się przy parkingach (Lupine Meadows i String Lake), z dala od kempingów i miejscowości. Jeśli nie masz auta, w parku dość łatwo złapać stopa.
- Opłaty za pozwolenia (stan na 2026 rok): 20 USD za pozwolenie i 7 USD od osoby za każdą noc. Ok. jednej trzeciej miejsc można zarezerwować online na Recreation.gov (na sezon 2027 – od 11 stycznia 2027 roku), resztę wydaje się na miejscu najwcześniej dzień przed wyjściem. Pozwolenia na wspinaczkę i biwak w Garnet Canyon wydają tylko Craig Thomas Discovery & Visitor Center i Jenny Lake Ranger Station.
- Wjazd do parku (stan na 2026 rok): 35 USD za samochód na 7 dni, pieszo lub rowerem 20 USD od osoby. Osoby spoza USA w wieku od 16 lat płacą dodatkowo 100 USD, chyba że mają roczny karnet America the Beautiful dla nierezydentów (250 USD). Park nie przyjmuje gotówki.
- Śnieg i burze: według parku przełęcze takie jak Paintbrush Divide często są zaśnieżone jeszcze w lipcu – potrzebne są czekan, raki i umiejętność hamowania czekanem, a na wędrówki najlepsze są sierpień i wrzesień. Popołudniami często przychodzą burze – trzeba wtedy unikać odsłoniętych szczytów i grani.




















