
Zaraz po Pradze ruszyliśmy w góry przy granicy z Niemcami – do Czeskiej Szwajcarii (České Švýcarsko). Te cztery dni, od 21 do 24 lipca 2025 roku, były właściwie głównym punktem całej naszej podróży po Czechach. Michał wrócił po Pradze do siebie, a dołączyli do nas Mateusz – do końca wyjazdu – oraz Filip i Wiktoria, na dwa dni. Bazę mieliśmy w Děčínie nad Łabą, a stamtąd ruszaliśmy na szlaki: do Bramy Pravčickiej, na Růžovský vrch, na skalne punkty widokowe oraz do ruin młyna i skalnych zamków.
O istnieniu tego parku dowiedziałem się kilka lat wcześniej, gdy byłem po drugiej stronie granicy – w Saksońskiej Szwajcarii. Teraz wreszcie mogłem zobaczyć, jak te góry wyglądają od strony czeskiej.
Interaktywny Spis Treści
- Góry Połabskie – góry płytowe jak nasze Stołowe
- Nasze trasy dzień po dniu
- Děčín – zamek i spacer po mieście
- Brama Pravčicka – symbol parku
- Dolský mlýn – ruiny młyna nad Kamenicą
- Růžovský vrch – „nasza” góra
- Vyhlídka Růženka – betonowa wieża nad wsią Růžová
- Punkty widokowe koło Jetřichovic – schody i drabinki
- Skalne zamki Falkenštejn i Šaunštejn
- Malá Pravčická brána – mała brama z drabinką
- Děčín z góry – punkty widokowe nad Łabą
- Czeska czy Saksońska Szwajcaria?
- Informacje praktyczne
Góry Połabskie – góry płytowe jak nasze Stołowe
Góry Połabskie (Labské pískovce), po których wędrowaliśmy, to góry płytowe, bardzo podobne do polskich Gór Stołowych. Zbudowane są z piaskowca, dlatego co chwilę mija się tu skalne ściany, turnie, bramy i wąskie szczeliny. Nie są wysokie, ale wcale nie oznacza to, że są mniej urokliwe. Żadnego dnia nie przekroczyliśmy 1000 m przewyższenia ani 20 km trasy, choć niektóre fragmenty potrafiły dać lekko w kość.


Czeska część tych gór to Park Narodowy Czeska Szwajcaria, założony 1 stycznia 2000 roku, o powierzchni niecałych 80 km². Otacza go większy obszar chronionego krajobrazu Labské pískovce, a po drugiej stronie granicy ciągnie się Saksońska Szwajcaria. Piaskowce osadziły się tu na dnie morza w kredzie, a Łaba wycięła w nich dolinę, którą miasto Děčín nazywa najgłębszym piaskowcowym kanionem w Europie.

Pogoda była mieszana – w zasadzie każdego dnia trochę padało. Pierwszy dzień i tak poświęciliśmy na zwiedzanie Děčína, a w kolejne dni udawało nam się jakoś omijać deszcz, więc na szlakach specjalnie nam nie przeszkadzał.

Nasze trasy dzień po dniu
Każdego dnia ruszaliśmy z Děčína w inną część parku. Tak wyglądały nasze trasy – w tej kolejności łatwo je powtórzyć:
- Dzień 1 – Děčín: zamek, spacer po centrum, a wieczorem punkt widokowy Kvádrberk z obeliskiem.
- Dzień 2 – Brama Pravčicka, Dolský mlýn i Růžovský vrch: rano czerwonym szlakiem od miejsca Tři prameny przy drodze z Hřenska, ok. 2 km w górę doliny Dlouhý důl, do Bramy Pravčickiej i tą samą drogą z powrotem. Po południu z miejscowości Kamenická Stráň niebieskim szlakiem w dół do ruin Dolskiego Młyna nad Kamenicą (1,5 km), stamtąd ok. 2,5 km na rozdroże Pod Růžovským vrchem, żółtym szlakiem 1,5 km na szczyt, a na koniec zejście do wsi Růžová i na wzgórze z wieżą Růženka.
- Dzień 3 – skały koło Jetřichovic: z Jetřichovic na skalny zamek Falkenštejn, potem czerwonym szlakiem ścieżki dydaktycznej Jetřichovické skály przez punkty widokowe Mariina skála, Vilemínina stěna i Rudolfův kámen, dalej do skalnego zamku Šaunštejn i Małej Bramy Pravčickiej.
- Dzień 4 – wzgórza nad Łabą: z Kvádrberku czerwonym szlakiem na punkt widokowy Labská stráž, potem Pastýřská stěna nad Děčínem i zamek od strony rzeki.

Bramę Pravčicką najprościej odwiedzić tam i z powrotem, bo Gabrielina stezka – czerwony szlak wzdłuż skalnych ścian do osady Mezní Louka (ok. 6 km) – od pożaru w 2022 roku jest zamknięta. Ścieżka Jetřichovické skály nie jest pętlą: prowadzi 8 km z Jetřichovic do miejscowości Vysoká Lípa, a Šaunštejn i Mała Brama Pravčicka leżą na czerwonym szlaku na północ od tej wsi – ok. 1 i 2 km od niej.
Děčín – zamek i spacer po mieście
Děčín, nasza baza wypadowa, nie był zatłoczony turystami, a ceny były rozsądne, więc zdecydowanie warto poświęcić mu jeden dzień. Główną atrakcją miasta jest dobrze zachowany, renesansowo-barokowy zamek Děčín na skale nad Łabą, który zwiedzaliśmy z przewodnikiem.

Przez ponad 300 lat (1628–1932) zamek należał do rodu Thunów, w latach 1968–1991 stacjonowała w nim armia radziecka, a od 1991 roku jest własnością miasta. Do bramy prowadzi Dlouhá jízda – ok. 270 m prostego podjazdu między wysokimi murami, ukończonego w 1672 roku. Do wyboru są trzy trasy zwiedzania; bilet na jedną kosztuje 160 Kč (aktualny cennik, 2026).


Po zamku przeszliśmy się po centrum – z barokowym kościołem przy placu i zdobionymi kamienicami z wieżyczkami.


Wieczorem weszliśmy na wzgórze Kvádrberk z punktem widokowym Císařská vyhlídka (289 m). Stoi na nim obelisk z 1879 roku, upamiętniający srebrne gody cesarza Franciszka Józefa I i cesarzowej Elżbiety. Widać stąd całe miasto rozłożone w dolinie Łaby i otaczające je zalesione góry.


Brama Pravčicka – symbol parku
Park przywitał nas swoim symbolem – Bramą Pravčicką (Pravčická brána), największą naturalną bramą skalną w Europie. Rozpiętość łuku u podstawy wynosi 26,5 m, wysokość otworu – 16 m, a jego szerokość – 7–8 m. To idealne miejsce na zdjęcie, które służy za „pocztówkę” całego parku.

Prowadzi tu czerwony szlak z Hřenska – od miejsca Tři prameny to ok. 2 km (mniej więcej godzina) w górę doliny Dlouhý důl. Teren przy samej bramie jest płatny: w 2025 roku bilet kosztował 125 Kč. Po łuku nie wolno chodzić od 1982 roku, kiedy w skale wykryto pęknięcia.
Tuż pod bramą, wciśnięty między skały, stoi budynek Sokolí hnízdo (Sokole Gniazdo), zbudowany w 1881 roku przez księcia Edmunda Clary-Aldringena jako hotel dla gości rodu – dziś działa w nim restauracja. Z punktów widokowych obok rozciąga się widok na piaskowcowe ściany, lasy i stożek Růžovský vrch na horyzoncie.



Z bramy wróciliśmy tą samą drogą, bo dalszy szlak do osady Mezní Louka, Gabrielina stezka, jest zamknięty. Szlak prowadzi dnem doliny i wąskimi przejściami między skałami. Na wielu zboczach stoją tu martwe, szare pnie drzew, a między nimi rośnie już młody las.

To ślady dwóch klęsk. W suchych latach 2018–2019 duże połacie świerków zabił kornik drukarz, a w nocy z 23 na 24 lipca 2022 roku pod Hřenskiem wybuchł pożar, który strawił ponad 1000 ha lasu po czeskiej stronie – największy pożar lasu we współczesnej historii Czech. Byliśmy tu prawie dokładnie trzy lata później.
Dolský mlýn – ruiny młyna nad Kamenicą
Po południu przenieśliśmy się w inną część parku. Z miejscowości Kamenická Stráň zeszliśmy niebieskim szlakiem (ok. 1,5 km) w głąb doliny rzeki Kamenice, przez skalny wąwóz i wąskie przejścia między piaskowcowymi ścianami.


Dolský mlýn stoi w miejscu, gdzie do Kamenicy wpada potok Jetřichovická Bělá. Pierwsze wzmianki o młynie pochodzą z XVI wieku. Około 1726 roku spłonął doszczętnie, ale w ciągu roku odbudowano go w stylu barokowym. Jako młyn działał w pełni do 1814 roku, a po 1881 roku mieściła się w nim gospoda, przy której kończyły się rejsy łodziami przez wąwóz Kamenicy z miejscowości Srbská Kamenice. Po 1945 roku budynki opustoszały i popadły w ruinę; od 2007 roku są zabytkiem.


Ruiny dobrze znają widzowie czeskich baśni – kręcono tu m.in. „Pyšná princezna” (1952), „Peklo s princeznou” i „Čertova nevěsta” (2011). Przy kręceniu pierwszej z nich filmowcy wysadzili w powietrze budynek dawnego hotelu – dla kilku sekund ujęcia. Dziś między murami leżą stare kamienie młyńskie, a obok przez Kamenicę prowadzi drewniana kładka.

Przy młynie krzyżuje się kilka szlaków: niebieski prowadzi dalej wzdłuż Kamenicy do miejscowości Vysoká Lípa (1,5 km) i do wąwozu Divoká soutěska (4 km), żółty – do Jetřichovic (3,5 km), a zielony – do miejscowości Srbská Kamenice (4,5 km). My poszliśmy w stronę Růžovskiego vrchu.
Růžovský vrch – „nasza” góra
Spod młyna doszliśmy na rozdroże Pod Růžovským vrchem (ok. 2,5 km), skąd żółty szlak prowadzi 1,5 km na szczyt.
Růžovský vrch (619 m) to najwyższy szczyt Parku Narodowego Czeska Szwajcaria. To stożkowa góra wulkaniczna zbudowana z bazaltu, wizualnie trochę inna niż pozostałe cele wyjazdu: zamiast piaskowcowych skał – zalesiony stożek widoczny z daleka, nazywany czasem „Děčínską Fudżijamą”. Od 1973 roku jest narodowym rezerwatem przyrody.

Widok ze szczytu był ograniczony przez drzewa, choć kiedyś było inaczej. W 1881 roku stanęła tu drewniana wieża widokowa, którą w 1891 roku zniszczył piorun. Kolejną, 24-metrową, w 1903 roku wichura zwaliła na gospodę, a trzecia przetrwała do lat 30. XX wieku. Dziś zostały tylko resztki zabudowań i drewniany krzyż.

Za każdym razem, gdy spoglądaliśmy na tę górę z oddali, mogliśmy śmiało mówić, że to „nasza” góra.

Vyhlídka Růženka – betonowa wieża nad wsią Růžová
Ze szczytu zeszliśmy do wsi Růžová. Tuż nad nią wznosi się bazaltowe wzgórze Pastevní vrch (ok. 400 m), na które od kościoła św. Piotra i Pawła prowadzi ok. 1 km zielony szlak ścieżki przyrodniczej. Na zboczach są pastwiska z krowami, a z góry widać całą wieś.

Na szczycie stoi vyhlídka Růženka – betonowa wieża widokowa o obłym kształcie, otwarta 21 kwietnia 2018 roku. Porównuje się ją do „ośmiornicy”, niezrealizowanego projektu Biblioteki Narodowej w Pradze Jana Kaplickiego, choć projekt wieży powstał wcześniej. Ma tylko 6,2 m wysokości – pierwotnie planowano 12 m, ale po rozmowach z ochroną przyrody projekt obniżono. Zaprojektowali ją młodzi architekci z Liberca, a budowę sfinansowały gmina i publiczna zbiórka (można było np. ufundować jeden ze stopni). Wieża wygrała plebiscyt Rozhledna roku 2018. Wstęp jest bezpłatny.

Obok wieży stoi kamienny krzyż z 1809 roku, do którego dawniej chodziły procesje. Wcześniej na wzgórzu był m.in. wiatrak, który spłonął w 1868 roku, i gospoda, która spłonęła w 1932 roku. Z wieży widać m.in. Bramę Pravčicką i Děčínský Sněžník, a po saskiej stronie – Lilienstein, Pfaffenstein i Zschirnsteine.

Punkty widokowe koło Jetřichovic – schody i drabinki
Charakterystyczne dla parku są punkty widokowe – zazwyczaj na szczytach skał, na które prowadzą schody, drabinki i metalowe kładki, czasem wciśnięte w wąskie szczeliny. Bywają strome, co może być wyzwaniem dla osób z lękiem wysokości. Chwilowo i u nas tak było, ale kryzys szybko został zażegnany – skoro się weszło, to trzeba też zejść.

Najwięcej takich miejsc leży przy ścieżce dydaktycznej Jetřichovické skály – czerwonym szlaku o długości 8 km. Ścieżki i altany na skałach powstały w XIX wieku, a skały nazwano na cześć członków rodu Kinsky, właścicieli tutejszych dóbr.
Mariina skála
Pierwsza na trasie jest Mariina skála (428 m), dawniej Velký Ostrý. W 1856 roku nazwano ją na cześć Marii Anny, żony księcia Ferdynanda Kinsky’ego. Drewniana altana na szczycie ma burzliwą historię: w 2005 roku spłonęła, rok później ją odbudowano, w 2018 roku rozebrano z powodu spróchniałych belek, a obecną w 2021 roku przywieziono na skałę helikopterem. Nagrodą za wejście są widoki na zalesione doliny, wioski i sąsiednie skalne ściany.

Vilemínina stěna
Niedaleko jest Vilemínina stěna. Według tablicy pod portretem skalną ścianę zwaną Schwarze Wand przemianowano na cześć księżnej Wilhelminy Kinsky z domu Colloredo-Mansfeld, żony księcia Rudolfa, i postawiono tu altanę w kształcie pustelni z krzyżem. Widać stąd skałę Mariina skála z altaną na szczycie.


Między punktami widokowymi szlak prowadzi u podnóża skalnych ścian i przez las, w którym widać ślady pożarów – pod Havraním vrchem w lipcu 2006 roku spłonęło prawie 18 ha lasu.

Rudolfův kámen
Najwyżej położony jest Rudolfův kámen (484 m). W drewnianej altance wisi tu portret księcia Rudolfa Kinsky’ego (1802–1836), właściciela dóbr Česká Kamenice. Według tablicy pod portretem skała nazywała się wcześniej Vysoký kámen (Hohe Stein), a nową nazwę dostała po tym, jak książę wszedł na jej szczyt. Pierwszą altanę postawiono tu podobno już w 1824 roku – jako najstarszą w okolicy.



Ze szczytu widać zalesione wzgórza, skały i – oczywiście – Růžovský vrch.


Skalne zamki Falkenštejn i Šaunštejn
Na niektórych skałach stały kiedyś zamki. Dziś praktycznie nic z nich nie zostało – pozostały jedynie fragmenty murów i wykute w skale pomieszczenia. Samo wejście na górę po schodach, drabinach i kładkach jest jednak atrakcją. Wstęp na oba zamki jest bezpłatny.
Falkenštejn
Falkenštejn stoi ok. 1 km od Jetřichovic. Pierwsza pisemna wzmianka o nim pochodzi z 1395 roku. Należał do panów Berków z Dubé, którzy w czasie wojen husyckich wyprawiali się stąd na Łużyce, a pod koniec XV wieku opustoszał. Archeolodzy znaleźli tu m.in. ślady kuchni, kaplicy i cysterny na deszczówkę. Według tablicy na szczycie dużo wypalonej gliny i bazaltowe kamienie w narożniku wskazują, że w kuchni stał piec.

Od ok. 2017 roku na górę prowadzą metalowe schody, drabina przez szczelinę i kładki. W piaskowcu przy schodach zachowały się też stare, wyryte napisy – jeden z nich ma datę 1895.


Šaunštejn
Šaunštejn leży ok. 1 km na północ od miejscowości Vysoká Lípa. Zamek powstał prawdopodobnie w XIV wieku, ale pisemne wzmianki dotyczą tylko lat 1431–1446. On także należał do Berków z Dubé, a w drugiej połowie XV wieku opustoszał. Na górę wchodzi się stromymi schodami i drabinami przez wąską szczelinę, a między skalnymi szczytami przechodzi się po stalowych kładkach – w latach 2021–2022 wymieniono je razem z drabinami na nowe.




Malá Pravčická brána – mała brama z drabinką
Kilkaset metrów od Šaunštejnu, przy czerwonym szlaku w stronę osady Mezní Louka, stoi Malá Pravčická brána, czyli Mała Brama Pravčicka. W porównaniu ze słynną imienniczką jest malutka – łuk ma tylko 3,3 m szerokości i 2,3 m wysokości – ale to też naturalna skalna brama, na wysokości ok. 390 m n.p.m.

Na szczyt skały z bramą prowadzi metalowa drabinka, a na górze jest metalowa platforma widokowa, zbudowana po to, by chronić kruchy piaskowiec. Wstęp jest bezpłatny. Po pożarze szlak do bramy otwarto ponownie już 1 października 2022 roku.

Między Šaunštejnem a bramą szlak prowadzi nad lasem z martwymi świerkami, nad którym wyrastają piaskowcowe skały.

Děčín z góry – punkty widokowe nad Łabą
Ostatniego dnia zostaliśmy w okolicy Děčína i przeszliśmy się po wzgórzach nad Łabą. Rzeka płynie tu głęboką doliną między zalesionymi zboczami, a z punktów widokowych widać jej zakola, tory biegnące wzdłuż brzegu i miejscowości nad wodą.



Z Kvádrberku czerwony szlak prowadzi ok. pół kilometra dalej, do punktu widokowego Labská stráž z kamienną altaną nad doliną.

Najlepszy widok na samo miasto mieliśmy z punktu widokowego Pastýřská stěna – skalnej ściany wznoszącej się ok. 120 m nad Łabą. Na jej szczycie stoi budynek przypominający zameczek – restauracja widokowa ukończona w 1905 roku – a tuż obok od 1949 roku działa ogród zoologiczny. Po samej ścianie od 2014 roku prowadzi via ferrata. Z góry najokazalej wygląda zamek Děčín, stojący na skale nad rzeką.



Czeska czy Saksońska Szwajcaria?
Choć park leży stosunkowo blisko granicy z Polską, jest dość nieoczywistym kierunkiem na wycieczkę. Z czeskiej strony czasem było widać z oddali skały i stołowe góry po stronie niemieckiej. Moim zdaniem wciąż wygrywają Niemcy, ale oba miejsca są naprawdę warte odwiedzenia. O moście Bastei, Lilienstein i Schrammsteine jest oddzielny wpis o Saksońskiej Szwajcarii.

Z Czeskiej Szwajcarii pojechaliśmy dalej, do Karlowych Warów i Pilzna.
Informacje praktyczne
- Ile czasu – 4 dni wystarczą na Děčín, Bramę Pravčicką, Dolský mlýn, Růžovský vrch, skały i skalne zamki koło Jetřichovic oraz punkty widokowe nad Łabą.
- Baza – Děčín: miasto nie było zatłoczone, a ceny były rozsądne. Warto zostawić jeden dzień na sam Děčín – zamek (zwiedzaliśmy go z przewodnikiem) i okoliczne wzgórza z punktami widokowymi. Według plakatu miejskiej informacji turystycznej z Děčína jest ok. 15 km do Bramy Pravčickiej, 23 km do Jetřichovic, a do mostu Bastei po saskiej stronie – 42 km.
- Dojazd bez auta – z Děčína przez Hřensko do Jetřichovic przez cały rok jeździ autobus 434, a w sezonie pod Bramę Pravčicką dowozi autobus 441 (w lipcu i sierpniu codziennie).
- Kolejność – Bramę Pravčicką najprościej odwiedzić tam i z powrotem od Hřenska, a tego samego dnia dołożyć Dolský mlýn, Růžovský vrch i wieżę Růženka. Na drugi dzień zostawić ścieżkę Jetřichovické skály (8 km, nie jest pętlą) z Falkenštejnem, Šaunštejnem i Małą Bramą Pravčicką.

- Bilety – Brama Pravčicka: 125 Kč w 2025 roku, czynna codziennie od końca marca do października, zimą od piątku do niedzieli. Zamek Děčín: 160 Kč za jedną trasę (2026). Bezpłatne są Falkenštejn, Šaunštejn, Mała Brama Pravčicka, Dolský mlýn, Růženka i punkty widokowe koło Jetřichovic.
- Parkingi – w Hřensku w sezonie ok. 300–350 Kč za dzień (2025), w Jetřichovicach i miejscowości Vysoká Lípa ok. 150 Kč, na parkingu Mezní Louka ok. 200 Kč.
- Wąwozy Kamenicy – rejsy łodzią przez wąwozy Divoká soutěska i Edmundova soutěska zaczynają się koło Hřenska i miejscowości Mezná. Edmundova soutěska po pożarze była zamknięta do 19 lipca 2025 roku, a potem działała w trybie próbnym: maks. 50 osób dziennie, z przewodnikiem, bilety (400 Kč) tylko w informacji turystycznej w Hřensku. Tego fragmentu nie przeszliśmy.
- Trasy – żadnego dnia nie przekroczyliśmy 20 km ani 1000 m przewyższenia, ale niektóre podejścia potrafią dać lekko w kość.
- Schody i drabinki – na wiele punktów widokowych i skalnych zamków prowadzą strome schody i drabinki. Osoby z lękiem wysokości powinny się z tym liczyć.
- Martwe drzewa – po klęsce kornika i pożarze w parku stoi wiele martwych drzew. Zarząd parku ostrzega przed ryzykiem padających drzew w całym parku.
- Pogoda – w lipcu 2025 roku prawie codziennie trochę padało, ale zwykle udawało nam się ominąć deszcz. Warto mieć w planie trochę elastyczności.



























