
Drezno, stolica Saksonii, ze względu na barokową architekturę nazywane jest „Florencją Północy”. Zabytków jest tu tyle, że trudno je zwiedzić w półtora dnia – zwłaszcza przy słabej pogodzie, a my trafiliśmy właśnie na taką. Byliśmy tu 25–26 września 2020 roku, w drodze do Saksońskiej Szwajcarii. W Dreźnie byłem już wcześniej – w 2004 roku, na jednodniowej wycieczce z kolonii; piszę o tym na końcu artykułu. Pobyt podzieliliśmy na dwa etapy: w piątek zwiedzaliśmy tereny na północ od Łaby (głównie Nowe Miasto), a w sobotę – na południe od rzeki, czyli Stare Miasto. Ja byłem w Dreźnie już 16 lat wcześniej, przez jeden dzień na wycieczce z kolonii, ale niewiele z tego pamiętałem.
Interaktywny Spis Treści
- Dzień 1: Nowe Miasto i północny brzeg Łaby
- Dzień 2: Stare Miasto w deszczu
- Zamek, katedra, Theaterplatz i Zwinger
- Nocleg w… boxie
- Drezno w 2004 roku – wycieczka z kolonii
- Informacje praktyczne
Dzień 1: Nowe Miasto i północny brzeg Łaby
W piątek zwiedzaliśmy przy zachmurzonym niebie. Na prawym brzegu Łaby, na zboczu nad rzeką, stoi Pałac Albrechtsberg – jeden z trzech XIX-wiecznych „zamków nad Łabą” – z ogrodem schodzącym tarasami w stronę rzeki.

Kawałek dalej stoi środkowy z trzech zamków nad Łabą – Lingnerschloss, zbudowany w latach 1850–1853 jako Villa Stockhausen dla szambelana księcia Albrechta Pruskiego. W 1906 roku kupił go Karl August Lingner, wynalazca płynu do płukania ust Odol. W testamencie zapisał posiadłość miastu pod warunkiem, że park będzie dostępny bezpłatnie, a w budynku będzie działać lokal z najniższymi cenami w okolicy. Na zboczu poniżej stoi jego mauzoleum, zaprojektowane przez Hansa Poelziga, z reliefami Georga Kolbego – Lingnera pochowano w nim w 1921 roku.
W dzielnicy Nowego Miasta warto zajrzeć do Kunsthofpassage – ciągu podwórzy kamienic, z których każde ma inny, oryginalny i kolorowy wystrój. Najbardziej znany jest niebieski dom z rynnami i lejkami na fasadzie, który podczas deszczu „gra” spływającą wodą.


Pasaż powstał w 2001 roku i łączy ulice Görlitzer Straße i Alaunstraße. Ma pięć podwórzy, m.in. Żywiołów, Zwierząt i Istot Baśniowych. Niebieska fasada z rynnami to woda, a żółta z metalowymi blachami – światło; obie są na podwórzu Żywiołów, a zaprojektowali je Annette Paul, Christoph Roßner i André Tempel, zainspirowani rynnami Petersburga.

Polski akcent znajdziemy na placu Neustädter Markt: to Złoty Jeździec – pozłacany pomnik konny Augusta II Mocnego, elektora Saksonii i elekcyjnego króla Polski, który urodził się właśnie w Dreźnie. To za jego czasów powstała duża część barokowego Drezna, m.in. Zwinger.

Pomnik odsłonięto w 1736 roku według projektu Jeana Josepha Vinache’a. Nie jest odlany z brązu – po nieudanych próbach odlewu figurę wykuto z miedzi i ogniowo pozłocono. Władca w zbroi rzymskiego cezara zwrócony jest na północny wschód, w stronę Królestwa Polskiego.
Niedaleko stoi Pałac Japoński, budowany od 1715 roku jako letnia rezydencja hrabiego Flemminga. Już w 1717 roku przejął go August Mocny i urządził w nim zbiory porcelany wschodnioazjatyckiej. Dziś mieści m.in. Muzeum Etnologiczne i zbiory przyrodnicze Senckenberga. Z pobliskiego prawego brzegu Łaby, poniżej mostu Augusta, rozciąga się panorama Starego Miasta, którą w 1748 roku namalował Bernardo Bellotto, zwany Canalettem. Ten „widok Canaletta” wisi dziś w Galerii Obrazów Starych Mistrzów.
Dzień 2: Stare Miasto w deszczu
W sobotę przez cały dzień towarzyszył nam deszcz. Bardzo zmarzliśmy – było tylko 9°C i padało aż do wieczora; mimo kurtki przeciwdeszczowej przemokłem. Stare Miasto i tak robi wrażenie. Spacer zaczęliśmy od tarasu Brühla, nazywanego „balkonem Europy” – z nadrzecznego tarasu widać m.in. szklaną kopułę Akademii Sztuk Pięknych, przez mieszkańców nazywaną „wyciskarką do cytryn”, i kopułę kościoła Frauenkirche.

Kościół Marii Panny (Frauenkirche) to symbol odrodzenia miasta: barokowa świątynia zawaliła się po bombardowaniu Drezna w lutym 1945 roku i przez dziesięciolecia była ruiną. Odbudowano ją dopiero w latach 1994–2005, częściowo z oryginalnych kamieni. Stoi przy placu Neumarkt, otoczonym odtworzonymi kamienicami.


Frauenkirche zbudowano w latach 1726–1743 według projektu George’a Bähra. Po odbudowie, która kosztowała ok. 180 mln €, konsekrowano ją ponownie 30 października 2005 roku.
Przy placu stoi też Johanneum, zbudowane w latach 1586–1590 jako dworskie stajnie. Nazwę dostało od króla Jana, który w latach 1872–1876 kazał je przebudować, a dziś mieści Muzeum Transportu (Verkehrsmuseum). Przylegający dziedziniec Stallhof to jedyny zachowany w oryginale plac do gonitw pierścieniowych w Europie. Kilka kroków dalej, przy tarasie Brühla, stoi Albertinum – arsenał z lat 1559–1563, w latach 1884–1889 przebudowany na muzeum rzeźby i nazwany na cześć króla Alberta. Dziś mieści Galerię Nowych Mistrzów i zbiory rzeźby od 1800 roku.
Na ścianie zamkowych stajni przy ulicy Augustusstraße ciągnie się Orszak Książęcy (Fürstenzug) – ok. 100-metrowy mural z ponad 20 tysięcy płytek miśnieńskiej porcelany, przedstawiający władców Saksonii z dynastii Wettynów.

Autorem orszaku jest malarz Wilhelm Walther. Pierwotnie, w latach 70. XIX wieku, wykonał go techniką sgraffito, a w latach 1904–1907 przeniesiono go na płytki z miśnieńskiej porcelany. Mural przedstawia 94 postacie – ostatnią z nich jest sam Walther. Bombardowanie w lutym 1945 roku przetrwał niemal bez uszkodzeń.
Zamek, katedra, Theaterplatz i Zwinger
Sercem Starego Miasta jest Zamek Rezydencyjny – dawna siedziba elektorów i królów Saksonii, dziś mieszczący muzea. Tuż obok stoi Katedra Świętej Trójcy (Hofkirche), największy kościół Saksonii; w jej kryptach spoczywają władcy z dynastii Wettynów, a także serce Augusta II Mocnego (jego ciało pochowano na Wawelu).



W zachodniej części zamku mieści się skarbiec Wettynów – Zielone Sklepienie (Grünes Gewölbe), w części historycznej z ok. 3000 obiektów. Nad ranem 25 listopada 2019 roku złodzieje rozbili tam siekierami gablotę i ukradli 21 klejnotów z diamentami i brylantami o łącznej wartości ok. 116,8 mln €. W maju 2023 roku sąd w Dreźnie skazał pięciu sprawców na kary od ponad 4 do ponad 6 lat więzienia. Większość łupu oddali pod koniec 2022 roku, część w uszkodzonym stanie, i od 14 sierpnia 2024 roku klejnoty znów są na wystawie. W sierpniu 2024 roku wciąż brakowało trzech cennych obiektów, m.in. epoletu z prawie 50-karatowym diamentem „Saski Biały”.
Z Polską związany jest też Fryderyk August I – pierwszy król Saksonii, a zarazem książę warszawski w czasach Księstwa Warszawskiego. Jego pomnik stoi przy zamku.

Nad Łabą rozciąga się Theaterplatz z gmachem opery Sempera (Semperoper) i pomnikiem konnym króla Jana. Z placu jest dobry widok na katedrę i zamek.

Obok Theaterplatz stoi Zwinger – barokowy zespół pałacowy z początku XVIII wieku z dziedzińcem, fontannami i galeriami, w których dziś mieszczą się muzea. Kawałek dalej na południowy wschód od centrum ciągnie się park Großer Garten z barokowym pałacem pośrodku.


Nocleg w… boxie
Ciekawostka: nasz nocleg odbył się w… boxie, choć w ogłoszeniu było napisane, że to pokój dwuosobowy. Czasem warto przeczytać opinie przed rezerwacją. Potrzebowałem chwili, żeby się otrząsnąć, ale i tak większość czasu zamierzaliśmy przeznaczyć na zwiedzanie, więc warunki schodziły na drugi plan. Mogli jednak chociaż napisać, że do zamknięcia boxa potrzebna będzie kłódka – a tak zarabiali na niej w swoim automacie.

Drezno w 2004 roku – wycieczka z kolonii
Pierwszy raz byłem w Dreźnie latem 2004 roku, na jednodniowej wycieczce z kolonii w Karpaczu. Frauenkirche była wtedy na ostatniej prostej odbudowy: złoty krzyż – dar z Wielkiej Brytanii – stanął na kopule 22 czerwca 2004 roku. Kawałek dalej, przy Altmarkcie, wznosi się wieża Kreuzkirche.
W Zwingerze obeszliśmy dziedziniec z barokowymi pawilonami i zajrzeliśmy do Łaźni Nimf z fontannami. Na placu obok stoi Zamek Rezydencjalny z wieżą Hausmannsturm, a naprzeciwko – katedra Hofkirche.

Informacje praktyczne
- Ile czasu – półtora dnia to minimum na najważniejsze zabytki; na muzea (w zamku i w Zwingerze) trzeba osobnego dnia.
- Jak zaplanować – dobrze sprawdził się nam podział na dwa brzegi Łaby: Nowe Miasto jednego dnia, Stare Miasto drugiego. Najważniejsze zabytki Starego Miasta leżą blisko siebie i obejdziecie je pieszo.
- Pogoda – pod koniec września trafiliśmy na 9°C i całodzienny deszcz, a kilka dni wcześniej było ponad 20°C i słońce. Warto sprawdzać prognozę i mieć dobrą kurtkę.
- Nocleg – czytajcie opinie: „pokój dwuosobowy” w ogłoszeniu okazał się boxem, a za kłódkę trzeba było zapłacić na miejscu.
- Dojazd dalej – z Drezna łatwo dojechać pociągiem podmiejskim (S-Bahn) do Saksońskiej Szwajcarii, m.in. do Kurort Rathen i Bad Schandau. O naszych pięciu dniach w tamtejszych górach jest oddzielny wpis: Saksońska Szwajcaria – Bastei, Lilienstein i Schrammsteine.


















