W poniedziałek 9 listopada 2026 roku pojechałem z Łukaszem, Mateuszem i Sebastianem pociągiem z Bukaresztu do Braszowa (rum. Brașov, niem. Kronstadt) i zostaliśmy tu do środy. Braszów leży u stóp Karpat, w Siedmiogrodzie, w krainie Țara Bârsei (Burzenland). Założyli go średniowieczni osadnicy niemieccy – Sasi siedmiogrodzcy – i do dziś stare miasto otaczają fragmenty murów z basztami i bramami. Ma ok. 238 tysięcy mieszkańców. Ciekawostka: w latach 1950–1960 miasto nazywało się Orașul Stalin (Miasto Stalina). Opisuję po kolei przejazd przez dolinę Prahowy, stare miasto, wejście na górę Tâmpa, baszty i cytadelę, a na końcu są informacje praktyczne. Bukareszt, w którym byliśmy przed i po Braszowie, ma osobny wpis.
Interaktywny Spis Treści
- Pociągiem z Bukaresztu przez dolinę Prahowy
- Piața Sfatului i dawny ratusz
- Czarny Kościół
- Strada Sforii, Brama Katarzyny i Brama Schei
- Șchei: Casa Junilor i grób Andreia Mureșanu
- Bastion Tkaczy i mury pod Tâmpą
- Tâmpa – szlakiem na szczyt i nocny Braszów
- Czarna Wieża i Biała Wieża
- Cytadela Cetățuia na wzgórzu Strajă
- Ulice i kamienice starego miasta
- Informacje praktyczne
Pociągiem z Bukaresztu przez dolinę Prahowy
Z Dworca Północnego w Bukareszcie do Braszowa jest ok. 166 km torami. Bezpośrednich pociągów jest kilkadziesiąt dziennie i obsługuje je aż sześciu przewoźników – najszybsze InterCity jadą ok. 2 h 15 min, pociągi InterRegio ok. 2,5–3 godzin. My jechaliśmy pociągiem InterRegio do Timișoary, który odjechał o 11:20 i dotarł do Braszowa z niecałym półgodzinnym opóźnieniem.
Za Ploiești tory wchodzą w dolinę Prahowy i pną się w Karpaty. Pociąg mija Sinaię – miasto z królewskim zamkiem Peleș – a w Bușteni stojący na zboczu zamek Cantacuzino, ukończony w 1911 roku dla księcia Gheorghe Grigore Cantacuzino, dwukrotnego premiera Rumunii. W 2022 roku zamek zagrał Akademię Nevermore w serialu Netflixa „Wednesday”. Nad Bușteni wznoszą się strome ściany masywu Bucegi; na szczycie Caraiman (2291 m) stoi 28-metrowy Krzyż Bohaterów z lat 1926–1928, według Księgi Rekordów Guinnessa najwyżej położony krzyż szczytowy na świecie. Stacja w Predeal leży na wysokości 1033 m n.p.m., a potem tory schodzą już do Braszowa.
Piața Sfatului i dawny ratusz
Sercem starego miasta jest rynek Piața Sfatului (Plac Rady). Targi odbywały się tu już od 1364 roku, a w czasach komunizmu plac nazywał się Piața 23 August. Pośrodku stoi Casa Sfatului – dawny ratusz, którego historia sięga 1420 roku. Przez ponad 500 lat urzędowały tu władze miasta, w budynku było też więzienie, a od 1950 roku mieści się w nim muzeum historyczne okręgu Braszów. Z rynku dobrze widać zalesioną Tâmpę z wielkim napisem BRAȘOV.
W listopadzie 2026 roku wieża ratusza stała w rusztowaniach, a obok ustawiono już wielką choinkę. W 1688 roku na tym placu ścięto Stefana Stenerta, starszego cechu szewców, za opór wobec wkraczających do miasta wojsk austriackich. Wieczorem i nocą rynek jest podświetlony, a wysoko nad nim, na zboczu wzgórza, widać jasną Białą Wieżę.
Czarny Kościół
Kilkadziesiąt metrów od rynku stoi najsłynniejszy zabytek Braszowa – Czarny Kościół (Biserica Neagră), budowany od 1383 do ok. 1477 roku. Pierwotnie katolicki, od czasów reformacji jest kościołem ewangelickim. Ma 89 × 38 m, a jego wieża 65 m; wisi w niej największy dzwon w Rumunii, ważący 6,3 tony. Nazwa pochodzi podobno od murów okopconych w wielkim pożarze miasta w 1689 roku, choć część historyków uważa, że przyjęła się dopiero pod koniec XIX wieku, a ściany poczerniały od zanieczyszczeń.
W środku są organy firmy Buchholz z 1839 roku – prawie 4000 piszczałek, największe organy mechaniczne w Rumunii – oraz jedna z najbogatszych w Europie kolekcji dywanów anatolijskich, które ofiarowywali kościołowi kupcy handlujący ze Wschodem. Na wieży jest malowana tarcza zegara z czterema ewangelistami i łacińską dewizą reformacji „Verbum Domini manet in aeternum” (Słowo Pańskie trwa na wieki).
Przed kościołem stoi pomnik Johannesa Honterusa (ok. 1498–1549) – urodzonego w Braszowie humanisty i reformatora luterańskiego Siedmiogrodu, który założył w mieście gimnazjum i drukarnię, a w Bazylei wydał pierwszą mapę Siedmiogrodu. Pomnik dłuta berlińskiego rzeźbiarza Harro Magnussena odsłonięto w 1898 roku; prawą ręką Honterus wskazuje szkołę swojego imienia.
Strada Sforii, Brama Katarzyny i Brama Schei
W południowo-zachodniej części starego miasta jest Strada Sforii (ulica Sznurkowa) – ma 80 m długości i tylko 1,11–1,35 m szerokości. Wzmiankowana w dokumentach z XVII wieku, służyła pierwotnie jako przejście dla strażaków; uchodzi za najwęższą ulicę Rumunii i jedną z najwęższych w Europie. Przejść nią się nie dało: ulica jest zamknięta od listopada 2025 roku, bo z murów po obu stronach odpadał tynk, a przy wejściu wisi kartka ratusza „Vom reveni!” (Wrócimy!). We wrześniu 2026 roku miasto podpisało umowę na jej zabezpieczenie, ale terminu ponownego otwarcia nie podano.
Kilka kroków dalej stoi Brama Katarzyny (Poarta Ecaterinei) z 1559 roku, zbudowana przez cech krawców – jedyna zachowana oryginalna średniowieczna brama miasta. Jej cztery narożne wieżyczki oznaczały, że miasto miało własne sądownictwo i prawo miecza (ius gladii), czyli mogło skazywać na śmierć. W dokumentach nazywano ją Porta Valacca, bo była jedynym wejściem do miasta dla Rumunów z sąsiedniej dzielnicy Șchei, którzy nie mogli mieszkać za murami. Obok stoi klasycystyczna Brama Schei (Poarta Șchei) z lat 1827–1828, w kształcie łuku triumfalnego, z łacińskimi napisami upamiętniającymi wizytę cesarza Franciszka I w 1817 roku.
Șchei: Casa Junilor i grób Andreia Mureșanu
Za Bramą Schei zaczyna się dawna rumuńska dzielnica Șchei. Tuż przy bramie stoi Casa Junilor – izba z niewielką wystawą odświętnych strojów Junii, a zarazem punkt informacji turystycznej. Junii (Juni Braszowa) to grupy młodych mężczyzn ze Șchei – jest ich siedem i każda ma własny strój. Ich obyczaje są poświadczone od 1728 roku, a najważniejszym wydarzeniem jest konny przemarsz przez stare miasto, „Coborârea în Cetate” (zejście do miasta), w pierwszą niedzielę po prawosławnej Wielkanocy.
Niedaleko bram, przy ulicy Gheorghe Baiulescu, jest cmentarz Groaveri, a na nim grób Andreia Mureșanu (1816–1863) – poety, autora słów pieśni „Deșteaptă-te, române!” („Przebudź się, Rumunie!”), która od 1990 roku jest hymnem Rumunii. Mureșanu zmarł w Braszowie; najpierw pochowano go przy cerkwi Tocile w Șchei, a w 1883 roku przeniesiono na Groaveri. Przy jego nagrobku powiewa rumuńska flaga. Na tym samym cmentarzu leżą m.in. kompozytor Iacob Mureșanu i językoznawca Sextil Pușcariu.
Nad cmentarzem góruje cerkiew św. Paraskiewy (Cuvioasa Paraschiva) z lat 1874–1876, zbudowana pierwotnie jako kaplica cmentarna – z ikonami malowanymi na fasadzie i rzeźbionym, złoconym ikonostasem w środku.
Tuż obok jest cmentarz bohaterów I i II wojny światowej – największy cmentarz wojenny w mieście. Spoczywa tu 754 żołnierzy: 596 z I wojny i 158 z II wojny; pierwotnie grobów było ok. 900, w tym 360 niemieckich, ale część poległych ekshumowano. Rzędy małych kamiennych nagrobków stoją wśród drzew, w listopadzie zasypane liśćmi.
Bastion Tkaczy i mury pod Tâmpą
Wzdłuż południowo-wschodniego odcinka murów, u stóp Tâmpy, biegnie spacerowa Promenada pod Tâmpą (Aleea de sub Tâmpa). Stoi tu Bastion Tkaczy (Bastionul Țesătorilor), który budował i bronił cech tkaczy lnu – w dwóch etapach, w latach 1421–1436 (daty widać na murze) i 1570–1573. Po trzęsieniu ziemi w 1710 roku bastion odbudowano, a od 1910 roku działa w nim muzeum.
Tâmpa – szlakiem na szczyt i nocny Braszów
Nad starym miastem wznosi się zalesiona góra Tâmpa – ma 960 m n.p.m. i niemal 400 m nad miastem. Jej szczyt i zbocza są rezerwatem przyrody. Na górę wjeżdża kolejka linowa z 1969 roku, zmodernizowana i ponownie otwarta w październiku 2025 roku – trasę o długości 573 m pokonuje w 2 minuty 20 sekund. My weszliśmy pieszo szlakiem Serpentinelor (Drumul Serpentinelor), oznaczonym czerwonym trójkątem: wytyczono go w 1837 roku, ma 25 zakosów, ok. 3 km i ok. 380 m przewyższenia. Od dolnej stacji kolejki na szczyt szliśmy ok. 1 h 15 min, z postojami.
Przy wejściu na szlak stoją tablice ostrzegające przed niedźwiedziami i zakazujące schodzenia ze szlaku. Niedźwiedź brunatny żyje w rezerwacie na Tâmpie – latem 2024 roku na szlakach widywano tropy i młode, a w październiku 2025 roku niedźwiedź zaatakował turystę na szlaku z Tâmpy na sąsiedni masyw Postăvarul.
Szlak był stromy i śliski: zakosy zasypały opadłe liście, a pod nimi były kamienie i korzenie; na skalistych odcinkach wzdłuż ścieżki biegnie łańcuch do przytrzymania się. Po drodze kilka razy zatrzymywaliśmy się na odpoczynek, a spomiędzy drzew co chwilę widać było czerwone dachy starego miasta i wagoniki kolejki, przejeżdżające nad lasem.
Na szczycie stała kiedyś twierdza Brassovia, wzmiankowana w 1434 roku; z rozkazu Jana Hunyadiego rozebrano ją w połowie XV wieku, a kamień posłużył do budowy murów miasta. W 1896 roku Węgrzy postawili tu Pomnik Milenijny – ok. 20-metrową kolumnę z posągiem wojownika – na tysiąclecie osiedlenia się Węgrów w Kotlinie Panońskiej. We wrześniu 1913 roku dwóch zamachowców wysadziło cokół w proteście przeciw węgierskim rządom w Siedmiogrodzie, a w grudniu burza przewróciła posąg. Przy szczycie są dziś dwa punkty widokowe: kamienny mur z tablicą panoramy, a trochę wyżej okrągła kamienna platforma z półokrągłym murkiem, na którym można usiąść.
Ze szczytu (tabliczka podaje 960 m n.p.m.) widać całe miasto, cytadelę na wzgórzu Strajă, równinę Bârsa i ośnieżone szczyty Karpat.
Zostaliśmy na górze do zmroku. Po zachodzie słońca w dole zapaliły się światła całego miasta, a na wzgórzu Strajă – podświetlona na złoto cytadela. Schodziliśmy tym samym szlakiem już po ciemku, świecąc latarkami w telefonach.
Czarna Wieża i Biała Wieża
Po drugiej stronie starego miasta, na zboczu wzgórza nad potokiem Graft, stoją dwie baszty dawnych umocnień. Czarna Wieża (Turnul Negru) powstała ok. 1460 roku; od 2001 roku jest udostępniona z wystawą o systemie obronnym miasta, a na górze ma przeszklony dach. Wyżej stoi okrągła Biała Wieża (Turnul Alb) z lat 1460–1494, ok. 20 m wysokości. Wzdłuż murów prowadzi ścieżka, a do wież – schody.
Spod Czarnej Wieży widać z góry Czarny Kościół na tle Tâmpy, a spod Białej Wieży – całe stare miasto z rynkiem. Przyszliśmy tu po południu i zostaliśmy do zmierzchu, kiedy w dole zapalały się światła.
Cytadela Cetățuia na wzgórzu Strajă
Na północ od starego miasta, na wzgórzu Strajă, stoi cytadela Cetățuia. W 1524 roku wokół starszej wieży strażniczej powstały tu drewniane umocnienia, później zastąpione kamiennymi. Cytadela była potem m.in. magazynem, koszarami i więzieniem, a od 1981 roku – restauracją. Miasto odzyskało ją od prywatnej spółki po ok. 7 latach procesów; we wrześniu 2023 roku otwarto ją na tydzień, a potem zamknięto do remontu (wiosną 2026 roku wnętrze wciąż było zamknięte, teren wokół murów – dostępny).
Weszliśmy na wzgórze wieczorem i obeszliśmy podświetlone mury dookoła. Z góry widać nowsze dzielnice Braszowa i Tâmpę z oświetlonym napisem.
Ulice i kamienice starego miasta
Główną ulicą starego miasta jest deptak Republicii, prowadzący od rynku na północ, pełen sklepów i kawiarni. Między rynkiem a bramami warto zajrzeć też w boczne ulice z kamienicami z XIX i początku XX wieku, m.in. ulicę Mureșenilor z katolickim kościołem św. Piotra i Pawła.
Przy ulicy Poarta Schei stoi synagoga Beth Israel, zbudowana w latach 1898–1901 według projektu Lipóta Baumhorna w stylu węgierskiej secesji, z elementami neogotyku i stylu mauretańskiego. W 1940 roku zdewastowali ją legioniści Żelaznej Gwardii, a w czasie wojny służyła za salę gimnastyczną; dziś znów jest czynna.
Przy bulwarze Eroilor, na północnym skraju starego miasta, stoją okazałe gmachy z początku XX wieku, m.in. dawny Pałac Sprawiedliwości z 1902 roku (dziś Prefektura okręgu Braszów) i Pałac Poczty z 1906 roku przy parku Nicolae Titulescu, który do dziś jest pocztą. Nocą są kolorowo podświetlone.
Na obiad zjedliśmy focaccię w JB Burger Focacceria przy ulicy Michael Weiss, kilka minut od rynku – kosztowała 55 lei, a napoje dostaliśmy gratis. Na szybką przekąskę są też piekarnie – plăcintă z serem kosztowała 4,50 leja, a covrig (rumuński precel) z serem 3,50 leja.
Informacje praktyczne
- Dojazd z Bukaresztu: pociągiem z Dworca Północnego (București Nord) – kilkadziesiąt połączeń dziennie, sześciu przewoźników z osobnymi taryfami (CFR Călători, InterRegional Călători, Transferoviar, Softrans, Regio Călători, Astra Trans Carpatic). Najszybsze pociągi IC jadą ok. 2 h 15 min, IR ok. 2,5–3 godzin; bilet InterRegional Călători w 2. klasie kosztował w 2026 roku 68,5 leja. Bilety CFR Călători można kupić w kasie, automacie, przez internet i w aplikacji. Najładniejsze widoki z okna są w okolicach Sinai, Bușteni i Predeal.
- Z dworca do centrum: dworzec w Braszowie jest ok. 3 km od starego miasta. Do centrum jedzie autobus nr 4 z przystanku Terminal Gară (bilet 5 lei; w piątki od kwietnia 2026 roku komunikacja miejska jest bezpłatna). W drodze powrotnej wsiada się na przystanku Livada Poștei.
- Samolotem: od 2023 roku Braszów ma własne lotnisko Brașov-Ghimbav; w 2026 roku Wizz Air latał stąd m.in. do Katowic i Warszawy. Z lotniska do centrum i na dworzec jeździ autobus A1 (ok. 20–25 minut).
- Tâmpa: szlak Serpentinelor (czerwony trójkąt) zaczyna się przy dolnej stacji kolejki i ma ok. 3 km (1:15–1:30 h w górę). Jest stromy i bywa śliski (liście, kamienie, korzenie) – przydają się buty z dobrą podeszwą. Kolejka linowa kursowała od wtorku do niedzieli ok. 9:30–17:00 (w poniedziałki przegląd), a bilet w obie strony kosztował 45–50 lei (ceny z lat 2025–2026 – warto sprawdzić przed wyjazdem). Jeśli zostajecie na zachód słońca, weźcie latarkę – szlak nie jest oświetlony. Nie schodźcie ze szlaku: w lasach wokół Braszowa żyją niedźwiedzie.
- Czarny Kościół: bilet 30 lei (studenci 25 lei, uczniowie 20 lei); od połowy października do końca marca otwarty wt–sob 10:00–18:00, nd–pon 12:00–18:00. W listopadzie 2026 roku w niektóre poniedziałki był zamknięty z powodu jesiennego sprzątania – warto sprawdzić godziny na stronie kościoła.
- Bastion Tkaczy: bilet 11 lei, otwarty wt–nd 9:00–17:00 (ostatnie wejście 16:30). Strada Sforii jest zamknięta od listopada 2025 roku (stan na listopad 2026).
- Wycieczki: z Braszowa łatwo dojechać autobusem z dworca autobusowego Autogara 2 do Râșnov (ok. 15 km na południowy zachód od Braszowa) z twierdzą z XIII wieku i do Bran (ok. 25 km na południowy zachód od Braszowa) z zamkiem kojarzonym z Drakulą – choć według większości historyków Wład Palownik nigdy w nim nie mieszkał.
- Ile czasu: dwa pełne dni – jeden na stare miasto, bramy, baszty i Cetățuię, drugi na Tâmpę i Șchei – albo trzy z wycieczką do Bran i Râșnov.
