Latem 2008 roku byłem z siostrą Kasią we Włoszech. Mieszkaliśmy nad morzem w południowej Toskanii, a do Rzymu pojechaliśmy na jeden dzień – od wzgórza Janikulum, przez Zamek św. Anioła i Watykan, Piazza Navona, Panteon i Fontannę di Trevi, aż po Zatybrze, piramidę Cestiusza i Koloseum wieczorem. Kilka dni później wykąpaliśmy się w gorących źródłach Saturnii. Wpis układam według miejsc, a na końcu są praktyczne wskazówki.
Interaktywny Spis Treści
- Janikulum i Zamek św. Anioła
- Watykan: Plac i Bazylika św. Piotra
- Piazza Navona i Panteon
- Fontanna di Trevi i Ołtarz Ojczyzny
- Campo de’ Fiori i Zatybrze
- Piramida Cestiusza i Koloseum
- Gorące źródła Saturnii
- Informacje praktyczne
Janikulum i Zamek św. Anioła
Do Rzymu wjechaliśmy od strony wzgórza Janikulum, gdzie stoi Fontanna Acqua Paola z 1612 roku. Zbudował ją papież Paweł V na zakończenie odnowionego akweduktu – stąd jego imię w wielkim napisie na attyce.
Nad Tybrem stoi Zamek św. Anioła – zbudowany w latach 123–139 jako mauzoleum cesarza Hadriana, później twierdza papieży, połączona z Watykanem murowanym przejściem. Na szczycie stoi brązowy archanioł Michał z 1753 roku.
Watykan: Plac i Bazylika św. Piotra
Do Watykanu – najmniejszego państwa świata, o powierzchni 0,44 km² – prowadzi szeroka Via della Conciliazione, przebita w latach 1936–1950. Na jej końcu otwiera się Plac św. Piotra, który w latach 1656–1667 zaprojektował Bernini: dwa półkola kolumnady z 284 kolumnami w czterech rzędach, a pośrodku egipski obelisk.
Przed bazyliką stoją posągi apostołów Piotra i Pawła – Paweł trzyma miecz. Bram pilnuje Gwardia Szwajcarska, która służy papieżom od 1506 roku, w pasiastych mundurach w barwach niebieskiej, czerwonej i żółtej.
Bazylikę św. Piotra budowano od 1506 do 1626 roku, a jej kopuła według projektu Michała Anioła wznosi się na ok. 136 m. Zaraz za wejściem, w pierwszej kaplicy po prawej, jest Pietà – jedyne dzieło, które Michał Anioł podpisał. Od zamachu w 1972 roku stoi za szybą.
Nad grobem św. Piotra stoi brązowy baldachim Berniniego na skręconych kolumnach, a w absydzie – jego Katedra św. Piotra z oknem z alabastru, w którym widnieje gołębica Ducha Świętego.
Piazza Navona i Panteon
Piazza Navona ma wydłużony kształt, bo powstała na miejscu stadionu Domicjana z I wieku. Na środku stoi Fontanna Czterech Rzek Berniniego z obeliskiem, naprzeciw kościół Sant’Agnese in Agone Borrominiego, a na północnym końcu Fontanna Neptuna – posągi z Neptunem walczącym z ośmiornicą dodano dopiero w 1878 roku. Wokół wystawiają obrazy uliczni malarze.
Kilka minut dalej jest Panteon. Napis na fryzie mówi, że zbudował go Agryppa, ale obecną świątynię wzniósł cesarz Hadrian ok. 118–125 roku. Jej betonowa kopuła o średnicy ok. 43 m do dziś jest największą niezbrojoną kopułą na świecie, a jedynym źródłem światła jest oculus – okrągły otwór o średnicy ok. 9 m. W Panteonie pochowany jest m.in. Rafael.
W okolicy warto zajrzeć na Piazza della Minerva, gdzie stoi marmurowy słoń z obeliskiem na grzbiecie według projektu Berniniego z 1667 roku, oraz na Piazza di Pietra – jedenaście korynckich kolumn świątyni Hadriana z II wieku jest tu wbudowanych w ścianę późniejszego gmachu.
Fontanna di Trevi i Ołtarz Ojczyzny
Fontanna di Trevi, ukończona w 1762 roku według projektu Nicoli Salviego, ma ok. 26 m wysokości i prawie 50 m szerokości. Pośrodku stoi Okeanos na rydwanie ciągniętym przez morskie rumaki. Zwyczaj każe wrzucić monetę przez ramię, żeby jeszcze wrócić do Rzymu. Naprzeciw fontanny stoi barokowy kościół Santi Vincenzo e Anastasio z fasadą pełną kolumn.
Na placu Weneckim stoi ogromny pomnik króla Wiktora Emanuela II, zwany Vittoriano, z Ołtarzem Ojczyzny i Grobem Nieznanego Żołnierza. Przy Via del Corso, przy placu z kolumną Marka Aureliusza, warto wejść do Galerii Alberto Sordi z 1922 roku, ze świetlikiem z kolorowego szkła.
Campo de’ Fiori i Zatybrze
Pod wieczór przeszliśmy przez Campo de’ Fiori – rano odbywa się tu targ, a pośrodku stoi pomnik Giordana Bruna, spalonego na tym placu w 1600 roku. Stąd blisko do Ponte Sisto, kamiennego mostu z XV wieku, który prowadzi na Zatybrze (Trastevere). Po drugiej stronie, na Piazza Trilussa, stoi fontanna z 1613 roku, przeniesiona tu w 1898 roku.
Piramida Cestiusza i Koloseum
Na koniec dnia pojechaliśmy jeszcze pod piramidę Cestiusza – grobowiec rzymskiego urzędnika z lat ok. 18–12 p.n.e., wysoki na ok. 36 m i wbudowany później w mury aureliańskie – a potem pod Koloseum. Amfiteatr Flawiuszów zbudowano w latach 70–80, a mieścił ok. 50 tys. widzów. Obok stoi łuk Konstantyna z 315 roku. W 2008 roku wokół trwała już budowa metra linii C.
Gorące źródła Saturnii
Kilka dni później pojechaliśmy do Saturnii w południowej Toskanii, niedaleko Manciano. Pod starym młynem siarkowa woda o temperaturze ok. 37 °C spływa kaskadą po wapiennych tarasach – to Cascate del Mulino. Kąpiel jest bezpłatna i dostępna przez całą dobę, więc w lipcu było tu sporo ludzi. Można usiąść pod strumieniem ciepłej wody spadającej z progu.
Informacje praktyczne
- Bazylika św. Piotra: wstęp jest bezpłatny, ale trzeba przejść kontrolę bezpieczeństwa, a ramiona i kolana muszą być zakryte.
- Centrum pieszo: Piazza Navona, Panteon i Fontanna di Trevi leżą w odległości kilkunastu minut spacerem od siebie.
- Koloseum: bilety łączone z Forum Romanum i Palatynem najlepiej kupić z wyprzedzeniem przez internet.
- Woda: w Rzymie z ulicznych kranów (nasoni) leci darmowa woda pitna – latem warto mieć butelkę.
- Saturnia: kąpiel w Cascate del Mulino jest bezpłatna; siarkowy zapach długo zostaje na kostiumie, więc lepiej wziąć stary strój kąpielowy.
