
Stavanger, na zachodnim wybrzeżu Norwegii, to zagraniczne miasto, do którego wracam najczęściej, choć nigdy w nim nie mieszkałem – od 2017 do 2026 roku byłem tu siedem razy. Za pierwszym razem, we wrześniu 2017 roku, przylecieliśmy głównie po to, żeby wejść na Preikestolen – samo miasto oglądaliśmy w biegu i w deszczu. Każdy kolejny przylot to przede wszystkim odwiedziny u Michała i Patrycji, którzy tu mieszkają, i wspólne wyjścia: po drewnianym centrum, pod miecze nad Hafrsfjordem i na okoliczne wzgórza, z których widać fjordy, jeziora i całe miasto.
Stavanger to jedno z największych miast Norwegii, choć ma tylko ok. 150 tysięcy mieszkańców, a najbardziej znane jest z przemysłu naftowego. Zamiast opisywać każdy pobyt osobno, zebrałem wszystko według miejsc: pomnik Sverd i fjell, Gamle Stavanger i centrum (także w świątecznym wydaniu), Norweskie Muzeum Ropy Naftowej, jeziora z wieżami widokowymi, Lifjell i krótkie szlaki wokół miasta – od Dalsnuten po wyspę Rennesøy – oraz mecz Viking FK. Na końcu są informacje praktyczne i ceny z kolejnych lat.
Moje wizyty w Stavanger
- wrzesień 2017 – przylot głównie na Preikestolen; miasto w ulewie i wieża Valbergtårnet.
- sierpień 2021 – ponad tydzień w mieście. W ciągu dnia przeważnie pracowałem zdalnie, więc zwiedzałem popołudniami i w ostatnie dni pobytu (Sverd i fjell, Gamle Stavanger, Muzeum Ropy Naftowej, jeziora, Lifjell), a weekend spędziliśmy w domku niedaleko Lyngdal, na południu kraju.
- czerwiec 2023 – przy okazji Trolltungi: Dalsnuten i wieża Ullandhaugtårnet.
- 30 listopada – 7 grudnia 2024 – tydzień: świąteczne centrum, las Sørmarka i szlak z Dale.
- 8–12 maja 2025 – Preikestolen po ośmiu latach, Lifjell z Dale i półtora dnia w mieście w pełnym słońcu.
- 7–10 listopada 2025 – długi weekend: Vedafjell koło Sandnes, mecz Viking FK i Sverd i fjell od strony kładki.
- 21–24 maja 2026 – ostatni górski trening przed Kilimandżaro: Bjørndalsfjellet i wyspa Rennesøy.
Interaktywny Spis Treści
- Sverd i fjell – trzy miecze nad Hafrsfjordem
- Gamle Stavanger i drewniane centrum
- Centrum jesienią i zimą – lampki, serca i grzane wino
- Norweskie Muzeum Ropy Naftowej
- Jeziora i wieże widokowe
- Lifjell, Dale i las Sørmarka
- Szlaki wokół Stavanger – Dalsnuten, Bjørndalsfjellet, Vedafjell i Rennesøy
- Mecz Viking FK i wieczory przy planszówkach
- Informacje praktyczne
Sverd i fjell – trzy miecze nad Hafrsfjordem
Podczas sierpniowego pobytu już pierwszego dnia po pracy pojechaliśmy pod Sverd i fjell („Miecze w skale”) – najbardziej rozpoznawalny pomnik Stavanger, kilka kilometrów od centrum, nad zatoką Hafrsfjord. Trzy dziesięciometrowe miecze z brązu wbite w skałę upamiętniają bitwę pod Hafrsfjordem z 872 roku, po której Harald Pięknowłosy zjednoczył Norwegię pod jedną koroną. Największy miecz symbolizuje zwycięskiego króla, dwa mniejsze – pokonanych lokalnych władców. Miecze wbite w litą skałę mają też oznaczać pokój: nikt już ich stamtąd nie wyciągnie.
Pogoda od razu pokazała, czym jest zachodnia Norwegia – słońce kilka razy w ciągu godziny przechodziło w deszcz i z powrotem. Przy pierwszej wizycie trafiliśmy tu w ulewę (zdjęcie po prawej), przy drugiej – na chmury z przebłyskami słońca. Na skale obok pomnika jest tablica: miecze to dzieło rzeźbiarza Fritza Røeda, a odsłonił je król Olaf V w maju 1983 roku.

Od tamtej pory Sverd i fjell to punkt obowiązkowy każdej wizyty – i za każdym razem w innej pogodzie. W maju miecze stały w pełnym słońcu, a pod nimi ustawiliśmy się w czwórkę do zdjęcia pod światło.
W listopadzie doszliśmy tu od drugiej strony – ok. 5 km spaceru, częściowo drewnianą kładką poprowadzoną nad samą wodą, wzdłuż skał.
W grudniu, po powrocie ze szlaku w Dale, pojechaliśmy z Michałem pod miecze o zmroku. Trzy miecze nad Hafrsfjordem w grudniowym półmroku wyglądają jeszcze surowiej niż latem, a nad wodą zapalały się światła domów.
Przy wizycie przed Kilimandżaro trafiliśmy z kolei na deszczowy piątek. Łukasz był w Stavanger pierwszy raz, a co to za wizyta bez Sverd i fjell – pojechaliśmy więc pod miecze mimo deszczu.

Gamle Stavanger i drewniane centrum
Najbardziej pocztówkową częścią miasta jest Gamle Stavanger, czyli Stary Stavanger, na zachodnim brzegu portu Vågen. Tworzą go 173 drewniane budynki z przełomu XVIII i XIX wieku – w większości małe, białe domki przy brukowanych uliczkach, z kwiatami w oknach i latarniami przy drzwiach. Przy pierwszej wizycie chodziliśmy tu pod parasolem, przy drugiej – w pełnym słońcu, i to zupełnie inne wrażenie.

W grudniu białe domki zdobią świąteczne girlandy. Przy szarym niebie starówka nie ma tego pocztówkowego blasku co w sierpniowym słońcu, za to w grudniowe popołudnie jest prawie pusta.

Na kamiennych schodkach przed domami często wylegują się koty – zimą trafiłem na czarno-białego, a wiosną na puszystego kota perskiego, który zupełnie nie przejmował się przechodniami. Po Gamle oprowadzaliśmy też Łukasza, który był tu pierwszy raz.

Drewniana zabudowa nie kończy się na starówce – całe centrum to domy i kamienice z drewna, często w żywych kolorach. Najbardziej kolorowa jest ulica Øvre Holmegate z tęczowym brukiem, kawiarniami, barami i małymi sklepami, a wokół portu jest sporo restauracji z ogródkami. Na ścianach budynków przy porcie trafiają się też grafiki, które dobrze wtapiają się w otoczenie.


Kilka minut od portu, na wzgórzu Valberget, stoi Valbergtårnet – wieża strażnicza z lat 1850–1853. Mieszkali w niej strażnicy, którzy wypatrywali pożarów i alarmowali mieszkańców drewnianego miasta; dziś w środku jest małe muzeum strażników. Obok stoją stare armaty. Wieżę oglądaliśmy już przy pierwszej wizycie, a po latach, w grudniu, wróciłem na wzgórze – spod armat widać dachy drewnianych domów i port.

Przy placu Torget, kilka kroków od portu, stoi katedra Domkirken, a przed nią pomnik Alexandra Kiellanda. W maju na trawnikach w centrum kwitną tulipany.

W centrum łatwo też trafić na street art – od dużego muralu ze skrzatami przy Øvre Holmegate po mniejsze grafiki na ścianach domów. Największy rzuca się w oczy już z daleka: na silosie w porcie namalowano mężczyznę z tabliczką „Will work for food”.
W samym środku miasta jest jeszcze jezioro Breiavatnet z fontanną, otoczone parkiem Byparken – dobre miejsce na przerwę w zwiedzaniu. Z jednej strony widać drewniane domy, z drugiej nowoczesne budynki biurowe, a po wodzie pływają łabędzie. Nad jeziorem i w parku trafiają się rzeźby, m.in. drewniany krokodyl i chłopiec z ptakiem.
Centrum jesienią i zimą – lampki, serca i grzane wino
Dwa razy byłem w Stavanger późną jesienią i zimą. Za pierwszym razem, na przełomie listopada i grudnia, przyleciałem na tydzień – bardziej w odwiedziny do Michała i Patrycji niż na wielkie zwiedzanie, bo akurat udało się dogadać wspólny termin, a bilety lotnicze były tanie. Zimą miasto wygląda zupełnie inaczej niż latem: dni są krótkie, niebo zwykle szare, za to centrum jest przystrojone na święta.

Nad uliczkami wisiały girlandy z czerwonymi sercami, a nad kolorową Øvre Holmegate – cała siatka lampek. Ulica z tęczowym brukiem, kawiarniami i barami wygląda w takiej oprawie bardzo przytulnie, więc zaszliśmy do jednej z kawiarni na coś ciepłego.


Rok później przyleciałem na długi weekend w listopadzie. W niedzielę zrobiliśmy leniwy spacer po centrum, sprawdzając postępy świątecznych dekoracji – co nieco światełek już wisiało nad ulicami, a nad jeziorem Breiavatnet świeciły czerwone serca. Na koniec zaszliśmy na grzane wino do jednego z lokali.


Nowością był dla mnie w grudniu rower elektryczny – jechałem takim pierwszy raz. Ma skubany kopa i jazda rowerem jeszcze nigdy nie była taka prosta. Przy okazji widać, że białe drewniane domy to nie tylko starówka – podobnie wyglądają całe dzielnice mieszkalne.
W Norwegii jak to w Norwegii – w grudniu przez większość dni padało, choć niezbyt obficie, za to temperatury były odrobinę wyższe niż w tym samym czasie w Polsce. Korona norweska stała wtedy słabo, więc był to dobry moment na odwiedziny. Ceny z obu wyjazdów dopisałem w informacjach praktycznych.
Norweskie Muzeum Ropy Naftowej
Po pierwszej wizycie Michał i Patrycja podpowiedzieli mi, że w Stavanger koniecznie trzeba zobaczyć Norweskie Muzeum Ropy Naftowej (Norsk Oljemuseum) – za drugim razem w końcu się udało, ostatniego dnia pobytu. Stavanger to naftowa stolica Norwegii, a muzeum otwarte w 1999 roku stoi nad samym portem; od strony morza budynek przypomina małą platformę wiertniczą.

Ekspozycja opowiada o historii wydobycia ropy i gazu spod dna Morza Północnego i o tym, jak cały proces wygląda – od poszukiwań, przez budowę platform, po pracę na morzu. Są modele statków i platform, prawdziwy sprzęt (kapsuła ratunkowa, skafander do prac podwodnych, w którym pracowano przy stawianiu platform) i sporo interaktywnych stanowisk. Spędziliśmy tu dwie i pół godziny i to wciąż było za mało – przy następnej okazji chętnie wrócę.

Po quizie na jednym ze stanowisk można zrobić sobie pamiątkowe zdjęcie z dymkiem, którego tekst wybiera się samemu – my postawiliśmy na „I want my part of the petroleum fund now” („chcę już swoją część funduszu naftowego”). To nawiązanie do państwowego funduszu, do którego Norwegia odkłada dochody z ropy.

Przemysł naftowy widać zresztą w całym porcie – zaraz za flagami sali koncertowej Stavanger Konserthus przy nabrzeżu cumują wielkie statki przemysłowe.

Jeziora i wieże widokowe
Stavanger ma w granicach miasta kilka jezior z wygodnymi ścieżkami dookoła – po pracy to najlepszy sposób na spacer. Największe jest Stora Stokkavatnet na zachodzie miasta; pętla wokół niego ma ok. 8,6 km. Przy ładniejszej pogodzie posiedzieliśmy po prostu nad brzegiem.

Przedostatniego dnia sierpniowego pobytu obeszliśmy jezioro Mosvatnet, bliżej centrum, i weszliśmy na wzgórze Våland, do wieży Vålandstårnet. Wieża z 1895 roku była kiedyś częścią miejskich wodociągów, a dziś to punkt widokowy. Przez lunety obserwacyjne widać port, mosty i wyspy wokół miasta, a przy dobrej pogodzie także dalekie tereny w głębi lądu.

Przy okazji Trolltungi pospacerowaliśmy też po centrum, a miasto zobaczyliśmy z góry z wieży Ullandhaugtårnet.
Lifjell, Dale i las Sørmarka
Najlepszy widok na Stavanger miałem jednak z drugiej strony fjordu. Za pierwszym razem pojechaliśmy w czwartek komunikacją miejską (ok. godziny) do miejscowości Dale nad Gandsfjordem, skąd wchodzi się na Lifjell – wzniesienie niespełna 300 m n.p.m., uważane za jeden z najlepszych punktów widokowych w okolicy. Szlak zaczyna się w wysokim lesie i od razu daje w kość: podejścia są strome, po kamieniach i korzeniach, a po deszczu bywa ślisko.


Wyżej las się kończy i zaczyna skalisty płaskowyż z trawami, wrzosowiskami i małymi jeziorkami, a przy szczycie stoi maszt z anteną. Po drodze co chwilę otwierały się widoki na fjord i miasto.
Ze szczytu Lifjellvarden, przy dużym kamiennym kopcu, widać jak na dłoni Stavanger po przeciwnej stronie fjordu, wyspy i otwarte morze. Mieliśmy trochę szczęścia – deszcz złapał nas dopiero w drodze powrotnej.


W samym Dale stoi ogromny budynek dawnego szpitala psychiatrycznego – dziś opuszczony i szczelnie zabity deskami, więc oglądaliśmy go tylko z zewnątrz.

Dale w grudniu 2024 roku
Ostatniego dnia grudniowego pobytu wróciłem z Michałem do Dale. Już na starcie, obok budynku dawnego szpitala, zwróciła naszą uwagę wiata urządzona jak salon: z fotelami, zasłonami i obrazkami na ścianie.
Zaczynaliśmy praktycznie z poziomu morza i weszliśmy na ok. 300 m n.p.m. Szlak prowadzi najpierw przez las, po kamieniach i korzeniach, miejscami po drewnianych kładkach i mokrej skale z poręczą z liny, a wyżej przez skały, suche trawy i wrzosowiska z jeziorkami.
Przejrzystość powietrza nie była najlepsza i widok na Stavanger mieliśmy średni, ale przynajmniej w połowie drogi całkowicie przestało padać. Na ok. 6 km trasy spotkaliśmy zaledwie czwórkę innych turystów.



Lifjell w majowym słońcu (2025)
Dzień po Preikestolen zrobiliśmy w czwórkę luźniejszy, lokalny trekking – znowu z Dale na Lifjell (ok. 297 m n.p.m.). Wyszło ok. 8 km i ok. 400 m przewyższenia. Pogoda była wymarzona: pełne słońce, mało wiatru i maksymalnie 13°C, a mimo to często szliśmy w krótkim rękawie. Śmialiśmy się, że „uciekliśmy do cieplejszych krajów”, bo w Polsce było wtedy zimniej. Na starcie nie mogło zabraknąć zdjęcia w wiacie-salonie.

Tym razem do kopca i masztu na szczycie doszliśmy w pełnym słońcu, a Stavanger po drugiej stronie fjordu było widać dużo lepiej niż w grudniu.

Las Sørmarka
Bliżej centrum przeszliśmy kilkukilometrowy szlak leśny w Sørmarka. Las w grudniu był już szary i bezlistny, a na koniec spaceru wznieśliśmy z Michałem toast puszką piwa.
Szlaki wokół Stavanger – Dalsnuten, Bjørndalsfjellet, Vedafjell i Rennesøy
Wokół Stavanger nie trzeba wchodzić wysoko, żeby mieć piękne widoki – trasy mają po kilka kilometrów i spokojnie mieszczą się w pół dnia. Najbardziej znany szlak w okolicy, na Preikestolen, ma osobny wpis – wróciłem tam po ośmiu latach, już nowym dojazdem przez podmorski tunel Ryfylketunnelen (więcej we wpisie o Preikestolen). Poniżej krótkie trasy, które przeszedłem przy kolejnych wizytach.
| Szlak | Kiedy | Trasa | Co zobaczyć |
|---|---|---|---|
| Lifjell z Dale | 2021, XII 2024, V 2025 | ok. 6–8 km, ok. 400 m w górę | Stavanger zza Gandsfjordu |
| Dalsnuten (324 m) | VI 2023 | ok. 2 godz. tam i z powrotem | Øvre Eikenuten (239 m), fiord |
| Bjørndalsfjellet (362 m) | V 2026 | dwa wierzchołki: 362 i 346 m | Dalsnuten, Lifjell, jeziora |
| Vedafjell koło Sandnes | XI 2025 | 5 km, ponad 200 m w górę | maszt i kopiec, dolina z jeziorami |
| Wyspa Rennesøy | V 2026 | wyżynny szlak, dojazd autobusem | pastwiska, owce i krowy |
| Las Sørmarka | XII 2024 | kilka kilometrów | las w granicach miasta |
| Sverd i fjell od kładki | XI 2025 | ok. 5 km | kładka nad Hafrsfjordem, miecze |
Dalsnuten (2023)
W czerwcu przylecieliśmy do Stavanger razem, znowu w gościnę do Michała i Patrycji – głównie po to, żeby przejść szlak na Trolltungę. Innego dnia weszliśmy na Dalsnuten (324 m n.p.m.) – niewielką górę w pobliżu Stavanger (ok. 10 km na południe od centrum), na którą prowadzi ok. dwugodzinny (w obie strony) szlak. Po drodze mija się szczyt Øvre Eikenuten (239 m), z widokiem na fiord.

Bjørndalsfjellet (2026)
W maju przyleciałem z Łukaszem – był to nasz ostatni górski trening przed Kilimandżaro. Plan był może nieco ambitniejszy, ale udało się zahaczyć o nowe tereny trekkingowe. Z Łukaszem i Michałem weszliśmy m.in. na Bjørndalsfjellet: na szczycie stoi wysoki kamienny kopiec z tabliczką 362 m n.p.m., a na sąsiednim wierzchołku Mattirudlå tabliczka pokazuje 346 m.

Z góry ładnie widać dobrze nam znane Dalsnuten i Lifjell, a w dolinach – jeziora i pola. Kolejny przykład na to, że nie trzeba wejść jakoś bardzo wysoko, żeby mieć piękne widoki.

Vedafjell koło Sandnes (2025)
W listopadzie mieliśmy wyskoczyć na dwa dni do domku, ale tym razem nie wypaliło. Za to zrobiliśmy fajny spacer górski w miejscu, w którym jeszcze nie byliśmy – na Vedafjell w okolicy Sandnes – miasta ok. 15 km na południe od Stavanger. Wyszło ok. 5 km i ponad 200 m przewyższenia. Na szczycie stoi maszt i kamienny kopiec.
Listopad zrobił swoje – trawy były już rude, a niebo szare, ale z góry widać całą dolinę z jeziorami i zabudową w dole.

Wyspa Rennesøy (2026)
Innego dnia pojechaliśmy w czwórkę, z Łukaszem, Michałem i Patrycją, na wyspę Rennesøy, ok. 15 km na północ od Stavanger. Szlak przypominał mi bardziej szkockie albo irlandzkie, raczej płaskie tereny wyżynne niż strome norweskie skałki – trawiaste pagórki, wrzosowiska i pastwiska z owcami i krowami.


W pewnym momencie trafiliśmy na tabliczkę informującą, że szlak jest zamknięty z powodu „incydentu” krowy z turystą. Alternatywa była fatalna, więc zaryzykowaliśmy. Ostatecznie i tak spóźniliśmy się na autobus, ale w trakcie oczekiwania na kolejny dostaliśmy pieczywo od właścicielki lokalnej piekarni, która akurat zamykała.
Mecz Viking FK i wieczory przy planszówkach
Wisienką na torcie listopadowego weekendu w 2025 roku był mecz Viking FK, na który poszedłem z Michałem. Lider tabeli wygrał z Hamarkameratene 3:0, a na dwie kolejki przed końcem sezonu prowadził z jednym punktem przewagi nad FK Bodø/Glimt. W Stavanger czekano na mistrzostwo od 34 lat – i tym razem się udało: Viking został mistrzem Norwegii, po raz dziewiąty w historii.
Pobyty u Michała i Patrycji to jednak nie tylko szlaki i zwiedzanie. Kiedy deszcz pokrzyżował plany trekkingowe, zastąpiliśmy je w dużej mierze wspólnym graniem w planszówki (też wyszło dobrze), a przy szarej sobocie z Łukaszem też nie obyło się bez gier. Zawsze fajnie jest wrócić i miło spędzić czas zarówno na zwiedzaniu, jak i przy planszówce.

Informacje praktyczne
- Pogoda – w Stavanger panuje klimat oceaniczny: deszcz pada o każdej porze roku, a słońce i ulewa potrafią się zmieniać kilka razy w ciągu godziny. Kurtka przeciwdeszczowa przyda się także w sierpniu. We wrześniu trafiliśmy na ulewę, na początku grudnia padało przez większość dni (ale było odrobinę cieplej niż w Polsce), w jednym maju mieliśmy pełne słońce i do 13°C, a w innym – pół na pół: deszczowy piątek i szarą sobotę, kiedy w Polsce był bardzo ładny weekend.
- Śnieg w górach – wyżej śnieg długo się utrzymuje, więc wiosną na wyższych szlakach trzeba się z nim liczyć.

- Kurs korony i ceny – przy wcześniejszych wizytach (2017–2023) 1 NOK kosztowała mniej więcej 0,5 zł, a w grudniu 2024 roku tylko ok. 0,36 zł, więc był to dobry moment na przyjazd. Mimo to wciąż było drogo: najtańsze piwo w sklepie kosztowało ok. 10 zł, a dobry chleb – mniej więcej dwa razy tyle. We wrześniu 2017 roku za dwuosobowy pokój w Stavanger trzeba było zapłacić co najmniej ok. 600 NOK (ok. 300 zł) za noc, a chleb czy najzwyklejsze piwo w sklepie kosztowały co najmniej 20 NOK (ok. 10 zł). W listopadzie 2025 roku korona wciąż stała nisko – grzane wino w lokalu to w Norwegii drogi temat, ale przy takim kursie trochę mniej bolało.
- Alkohol – w supermarketach sprzedaje się tylko piwo i napoje do 4,7% alkoholu, w ograniczonych godzinach; mocniejsze kupicie wyłącznie w państwowych sklepach Vinmonopolet.

- Dojazd – do Stavanger latają tanie linie z Polski (leciałem m.in. z Gdańska, a we wrześniu 2017 roku lot z Gdańska do Stavanger i powrót do Szczecina kosztowały nas poniżej 150 zł od osoby); bilety warto kupić odpowiednio wcześniej. Lotnisko Sola leży kilkanaście kilometrów od centrum; dojeżdża tam autobus miejski Kolumbus (w 2017 roku bilet jednorazowy kosztował 40 NOK, a 24-godzinny 60 NOK; według cennika Kolumbusa w 2026 roku to już 49 NOK, ok. 18 zł, i 133 NOK, ok. 48 zł – taniej w aplikacji Kolumbus niż u kierowcy) i dużo droższy Flybussen (w 2025 roku ok. 180 NOK w jedną stronę, za to jedzie tylko ok. 25 minut). Po mieście i okolicy, także do Dale, wygodnie dojedziecie komunikacją miejską Kolumbus. Na Preikestolen od 2019 roku jeździ się przez podmorski tunel Ryfylketunnelen – szczegóły we wpisie o Preikestolen.
- Muzeum Ropy Naftowej – zarezerwujcie co najmniej trzy godziny; ekspozycja jest duża i w dużej części interaktywna.
- Lifjell – szlak z Dale ma strome i śliskie po deszczu odcinki, więc przydadzą się buty z dobrą podeszwą. Pełna oznakowana pętla z Dale przez Lifjell zajmuje ponad pięć godzin.

Wnioski? W Norwegii często pada i jest drogo, może bywa trochę nudno, za to natura jest piękna. Mieszkać tu na stałe bym nie chciał, ale na kilka dni – z fjordem, górami i drewnianym miastem pod ręką – Stavanger sprawdza się świetnie.


































































































