Interaktywny Spis Treści
Krótki wstęp
W Tangerze można podziwiać kulturę marokańską połączoną z wpływami epoki kolonialnej i współczesnymi wpływami z Europy Zachodniej. Ze względu na swoje położenie geograficzne, miał on duże znaczenie strategiczne, co czyniło go miastem sporów pomiędzy nacjami. Na przełomie XIX i XX wieku Tanger rozrywany był między Francją, a Hiszpanią. W tym okresie prowadzono tam politykę liberalną i w latach 20. XX wieku Tanger mógł rozwijać się jako międzynarodowy port. W roku 1923 ogłoszono go wolnym miastem i portem. Co więcej stał się on miejscem napływu licznych artystów, a wraz z nimi niestety i handlarzy narkotyków, czy prostytutek.
Jest to miejsce swoistego kontrastu – w jego starej części widoczny jest tradycyjny styl życia, podczas gdy ta nowa jest bardziej rozwinięta i zmodernizowana. Zatem z jednej strony mamy targ, cytadelę (kasbah), medinę i meczety, zaś z drugiej centra handlowe, czy nowoczesne kawiarnie. Mimo wszystko nie da się nie zauważyć typowych cech charakterystycznych dla terenów afrykańskich, takich jak bieda, wielodzietność, czy dominacja mężczyzn w życiu miasta. W Maroku, oprócz arabskiego, dalej używany jest język francuski – zatem chociażby nazwy ulic możemy przeczytać również w znajomym nam alfabecie (Maroko było kolonią francuską do 1956 roku).
Mapa
Co warto zwiedzić:
Medina
Najstarsza część miasta podzielona na dwie strefy: handlową i mieszkaniową. Posiada wiele małych, ciasnych uliczek, w których turysta może poczuć się jak w labiryncie. Widać ją zaraz po wyjściu z portu.
Budynki są mocno podniszczone, ale mają swój charakterystyczny klimat. Jak przystało na portowe miasta arabskie, dominuje tu kolor biały. Przydomek “Marokańskiej Medyny” nadany został jednak za sprawą niebieskich akcentów.
Przechadzając się po Medinie możemy podziwiać arabską architekturę. Spacer jednak jest uciążliwy – na każdym kroku nagabywacze/naciągacze oferują swoją pomoc – z reguły to młodzi mężczyźni. Jeden chłopak chodził za nami przez dłuższy czas, nie dając się zbyć. Odnosi się wrażenie, jakby tylko kobiety miały zajmować się dziećmi i obowiązkami domowymi, podczas kiedy mężczyźni włóczą się bezmyślnie po ulicach miasta, polując na turystów, lub przesiadując w męskim gronie. Czuliśmy się naprawdę nieswojo. Klaustrofobiczne uliczki i wlepiające się w nas wzroki mężczyzn, tylko potęgowały poczucie niepewności. Na pewno nie pomagał fakt, iż poza sezonem byliśmy tam jednymi z nielicznych turystów. Warto jednak zaznaczyć, że Mediny “już tak mają”. W tych historycznych centrach mieszkają głównie Ci biedniejsi i kręci się tam dużo “dziwnych typów”.
Do Mediny najłatwiej wejść prosto z portu – przez bramę w murach, nad którą ciągnie się długi, biały budynek Hotelu Continental. To jeden z najstarszych hoteli w Tangerze, zbudowany w 1870 roku. W dawnej księdze gości figurują m.in. Edgar Degas i Winston Churchill, a Bernardo Bertolucci nakręcił tu część filmu Pod osłoną nieba.
Kasbah
Jest to historyczna cytadela otoczona murami, obecnie część dzielnicy Medina. Niegdyś pełniła funkcję obronną – w czasach rzymskich znajdowała się tu twierdza. Po jej przebudowie w latach 20 XX wieku, część z niej przestała pełnić funkcje militarne i obecnie jest to gęsta sieć uliczek.
Wyróżnilibyśmy dwa główne miejsca w Kasbah. Jednym z nich jest plac – Place de la Kasbah, będący dawniej miejscem ważnych uroczystości z udziałem sułtana. W jego pobliżu stoi meczet (Mosquee de Kasbah), muzeum (Musée de la Kasbah), brama Bab Al Bahr, brama Bab el-Assa. Najważniejszą zaś budowlą jest pałac sułtański Dar el Makhzen.
Z Mediny do Kasby prowadzi brama Bab el-Assa w blankowanym murze, a niedaleko niej jest fontanna wyłożona kolorową mozaiką zellige (zdjęcie wyżej). Pałac Dar el Makhzen zbudowano na początku XVIII wieku, za panowania sułtana Mulaja Ismaila, na ruinach angielskiego „Górnego Zamku”. Mieszkali w nim gubernatorzy Tangeru, a także sułtan, gdy przyjeżdżał do miasta. Muzeum działa tu od 1922 roku, a od remontu w 2016 roku nosi nazwę Muzeum Kultur Śródziemnomorskich.
Drugim miejscem jest Borj Dar Baroud – fortyfikacja z armatami i wieżyczkami ze starej cytadeli (północno-wschodnia część Kasbah). Widać z niego port i meczet Masjid Al-Minaa. W pobliżu znajduje się Muraille de Tanger, czyli ściana Tangeru.
Mury i bastiony nad portem pamiętają kilku władców. Od 1471 roku Tanger należał do Portugalczyków, a w 1661 roku trafił do Anglii jako część posagu portugalskiej infantki Katarzyny Bragançy, żony króla Karola II. Anglicy utrzymali Tanger tylko do 1684 roku – przed odejściem przez pięć miesięcy systematycznie niszczyli miasto i port, w tym falochron o długości ok. 438 m.
Grand Socco/Petit Socco - rynek
Słowo Socco, czyli suk, oznacza rynek. Ten teren targowy jest niezwykle hałaśliwy i zatłoczony. Uważa się, że Grand Socco (duży rynek) jest sercem Tangeru, gdzie nowy Tanger krzyżuje się ze starym.
Tutaj można znaleźć niemal wszystko – artykuły gospodarstwa domowego, biżuterię, tekstylia, ubrania, skórzane buty, zdobiona złotym lub srebrnym haftem, paski, torby, portfele, wełniane koce, czy ręcznie robione dywaniki. Jak przystało na arabów należy się mocno targować. Dla przykładu – damską torebkę kupiliśmy za 40% ceny początkowej, ale np. magnesy na lodówkę miały stałą cenę.
Petit Socco (znany również jako „Souk Dakhli”), to plac i otaczające go uliczki handlowe w Medinie. Pomimo obecności miejsca na Google Maps, ciężko wychwycić jakiś jego charakterystyczny punkt. W naszym rozumieniu, to bazar ciągnący się od okolic Grand Socco, w kierunku Wielkiego Meczetu (Grande Mosquee). W odróżnieniu od innych dzielnic Tangeru, można zaobserwować tu również kobiety, będące zazwyczaj z mężem i gromadką dzieci.
W najbliższych okolicach Grand Socco, znajduje się mauretański anglikański kościół św. Andrzeja (St. Andrew’s Church) i meczet Masjid Sidi Bouabiid. Można natrafić również na stary cmentarz (w lasku między ulicami Av. Sidi Bou Arraqia i Rue Sidi Bouabid).
Oficjalnie Grand Socco nazywa się Place du 9 Avril 1947. Nazwa upamiętnia przemówienie sułtana Muhammada V, który 9 kwietnia 1947 roku w pobliskim pałacu Mendoubia, w czasach międzynarodowej strefy Tangeru, wezwał do niepodległości i jedności Maroka.
Inne atrakcje:
Cafe Hafa i Cafe de Paris
Najsłynniejszą historyczną kawiarnią jest Cafe Hafa. Założono ją w 1921 roku. Odwiedzali ją liczni artyści. Kolejną znaną kawiarnią jest otwarta rok wcześniej Cafe de Paris, gdzie również spotykali się artyści, a także szpiedzy podczas II wojny światowej.
Latarnia morska Spartel i jaskinie Herkulesa
Mając tylko jeden dzień nie zdążyliśmy zwiedzić wszystkiego – tym bardziej pojechać na oddalony o kilkanaście kilometrów od Tangeru cypel – Cap Spartel, z charakterystyczną latarnią morską i jaskiniami Herkulesa.
Grobowce fenickie (Tombeaux Phéniciens)
W Google Maps pod hasłem „Necrópolis romana” (Nekropolia rzymska) zajdziemy pewien stary, opuszczony budynek. Kierując się tam, mieliśmy nadzieję na dotarcie do „Tombeaux Phéniciens” (grobowce fenickie), jednak bez dostępu do Internetu nie mogliśmy go zlokalizować. Okazało się, że pożądana lokalizacja znajduje się zaledwie pół kilometra dalej. Warto o tym wiedzieć. Atrakcja została zaznaczona na mapie na początku artykułu.
Informacje praktyczne:
Transport (prom)
Do Tangeru płynie się promem przez Cieśninę Gibraltarską. Z Tarify promy pływały do portu Tanger Ville, położonego w samym centrum, tuż pod Mediną (rejs trwał ok. 40 minut). Firma DFDS (dawniej FRS) zakończyła jednak kursy na tej trasie w maju 2025 roku, więc przed wyjazdem trzeba sprawdzić, czy i kto ją obecnie obsługuje. Pewną opcją są promy z Algeciras do portu Tanger Med, który leży ok. 40 km od Tangeru. Bilety najlepiej kupować na stronie przewoźnika.
Nocleg
Wybierając nocleg zimą, warto sprawdzić, czy jest ogrzewanie i ciepła woda (choć trudno o taką informację) – w tanich hostelach bywa zimno, a zamiast kołdry zdarza się tylko koc. Najbliżej do większości atrakcji jest z hosteli w Medynie, np. z hostelu Medina, który ma taras na dachu z ładną panoramą miasta (tam też podawane są posiłki). Po zmroku Medyna nie jest jednak najprzyjemniejszym miejscem – więcej niżej, w części o bezpieczeństwie.
Prąd i gniazdka (stan na 2026 rok): w Maroku są gniazdka typu C i E, takie jak w Polsce, 220 V, 50 Hz – adapter nie jest potrzebny.
Herbata marokańska, śniadanie w hostelu
Słynna marokańska herbata to zielona herbata (typu gunpowder) parzona ze świeżą miętą i dużą ilością cukru – kto nie lubi bardzo słodkiej, powinien od razu poprosić o mniej cukru. Większość hosteli oferuje śniadania, zwykle skromne, ale smaczne – np. marokański naleśnik, masło, konfitury i świeży rogalik.
Bezpieczeństwo
- Należy uważać na miejscowych naganiaczy, chcących niby za darmo oprowadzić nas po okolicy. Potrafią za turystą chodzić przez dłuższy czas, licząc że ten w końcu się ugnie, da się oprowadzić, a potem rzuci jeszcze kilka groszy. Są natarczywi do przesady i zapewne mili tylko do momentu aż nie zechcą pieniędzy.
- Należy uważać na kieszonkowców.
- Należy uważać na kontakty z płcią przeciwną, w tutejszej kulturze patrzenie w oczy może świadczyć o chęci nawiązania bliższego kontaktu.
- Na pewno lepiej nie przemieszczać się po Medynie po zmroku. Jeśli nocleg jest w Medynie, lepiej wrócić do niego przed zmrokiem – albo wynająć hostel w innej, spokojniejszej dzielnicy.
Poruszanie się po mieście
Najważniejsze atrakcje – Medina, Kasba, Grand Socco i port – leżą blisko siebie, więc da się je obejść pieszo w jeden dzień. Na oddalony o kilkanaście kilometrów przylądek Cap Spartel z latarnią i jaskiniami Herkulesa najprościej pojechać taksówką. W plątaninie uliczek przydaje się mapa offline w telefonie. Kartę SIM z internetem można kupić w punktach zaraz po wyjściu z portu, ale przy jednodniowej wycieczce zwykle się to nie opłaca.
Wymiana waluty
Walutą Maroka jest dirham marokański (MAD). W sklepach z pamiątkami w Tangerze często można zapłacić w euro, więc przy jednodniowej wycieczce nie trzeba wymieniać pieniędzy. Przed zakupami warto sprawdzić aktualny kurs, żeby ocenić, czy przelicznik w sklepie jest uczciwy.
